چه کسانی از درگیری‌ها در عراق سود می‌برند؟

پشت پرده ترور نافرجام نخست‌وزیر عراق

  • افزودن به علاقه‌مندی‌ها
  • اشتراک‌گذاری
  • 3 پسندیدن

بورسان، شکوفه حبیب‌زاده : ترور مصطفی الکاظمی، نخست‌وزیر عراق دو سناریو را برای تحلیل پیش رو می‌گذارد که در هر دو پای ایران در میان است. گروه‌های مخالف ایران، این حملات را مستقیما به ایران و گروه‌های متحد با آن نسبت می‌دهند و در مقابل، ایران و متحدان منطقه‌ای‌اش، این حمله را «مشکوک» و در راستای تخریب ایران می‌دانند. علی شمخانی، دبیر کل شورای عالی امنیت ایران در اولین واکنش رسمی به حادثه ترور نافرجام مصطفی الکاظمی، نخست‌وزیر عراق، آن را «فتنه جدید» خواند و ریشه آن را در «اتاق‌های فکر خارجی» دانست. حتی گروه‌های نزدیک به ایران در عراق پا را فراتر گذاشته و چنین رخدادی را «ساختگی» دانستند. به گفته مسئول امنیتی گردان‌های حزب‌الله عراق: «اگر کسی بخواهد به این «موجود فیسبوکی» آسیب برساند، راه‌های کم‌هزینه‌تر و مطمئن‌تری برای رسیدن به آن وجود دارد.» همچنین سخنگوی وزارت امور خارجه با محکوم کردن هدف قرار دادن نخست وزیر عراق، بر موضع ثابت و مستمر جمهوری اسلامی ایران در حمایت از ثبات، امنیت و آرامش در عراق تأکید کرد.

دو سناریوی ترور الکاظمی

عقبه این ماجرا به اظهارنظر یکی از گروه‌های نزدیک به ایران در عراق بازمی‌گردد. پس از این‌که هواداران گروه شبه‌نظامی «عصائب اهل حق» و سایر شکست‌خوردگان در انتخابات عراق دست بالا را در انتخابات بدست نیاوردند، قیس الخزعلی که رهبری یکی از برجسته‌ترین جناح‌های وابسته به حشد الشعبی را برعهده دارد، در اظهاراتی مصطفی الکاظمی را تهدید به انتقام‌گیری کرد.

همین موضوع سبب شد تا گروه‌های مخالف ایران، انگشت اتهام را به سمت کشورمان بگیرند و مدعی شوند که ایران نقشی مستقیم در این ترور دارد، اما در مقابل برخی شخصیت‌ها و جریان‌های سیاسی می‌گویند این اقدام (حمله پهپادی یا موشکی به منزل الکاظمی) را آمریکایی‌ها تدبیر کرده‌اند تا آتش فتنه داخلی عراق را روشن و معترضان به نتایج انتخابات پارلمانی را بیشتر در معرض سرکوب قرار دهند. اظهارات مقامات رسمی ایران نیز حول محور دیدگاه دوم است.

به گزارش العربیه، این حمله در زمانی صورت می‌گیرد که جناح‌های وابسته به ایران در عراق با تجمع در منطقه سبز بغداد، ادعا می‌کردند که شکست آن‌ها در انتخابات پارلمانی نتیجه تقلب گسترده بوده است. این در حالی است که «نور نیوز» وب‌سایت نزدیک به شورای عالی امنیت ایران، با «مشکوک» توصیف کردن ترور نافرجام الکاظمی، آن را «قابل تأمل» دانست. برخی رسانه‌های دیگر ازجمله مهر نیز این حمله را «فتنه خارجی» توصیف کرد و آن را پروژه‌سازی علیه شبه‌نظامیان وابسته به ایران در عراق دانست.

محبعلی: هدف، تخریب چهره ایران

قاسم محبعلی، مدیرکل اسبق امور خاورمیانه وزارت امور خارجه در گفت‌وگو با «بورسان» در پاسخ به این پرسش که «چه کسانی از درگیری‌ها در عراق و ترور نافرجام نخست‌وزیر آن سود می‌برند؟» می‌گوید: «جدا از اینکه عوامل این ترور نافرجام چه کسانی هستند، می‌توان تصور کرد که هدف آنها به هم ریختن اوضاع و ایجاد آشوب است. خصوصا در شرایط بعد از انتخابات اخیر و احتمال خروج نظامی آمریکا این اقدام بسیار قابل تامل است.»

محبعلی در ادامه می‌افزاید: «طبعا داعش از جمله جریاناتی هست که همواره دنبال بی‌ثبات کردن و تضعیف وضعیت عراق است،‌ اما آنچه که می‌تواند زمینه‌ساز سوءتفاهمات باشد این است که از جمله ناراضیان نتایج انتخابات اخیر گروه‌های نزدیک به جمهوری اسلامی ایران هستند و شاید هدف کسانی که پشت ترور نخست‌وزیر فعلی عراق هستند تخریب روابط ایران با عراق باشد.»

این دیپلمات سابق در ادامه با اشاره به هدف این گروه‌ها برای تخریب وجهه ایران می‌گوید: «این تفکر ممکن است با تخریب وجهه ایران، خلع سلاح گروه‌های شبه نظامی طرفدار ایران را هدف‌گذاری کرده باشد. باید در نظر داشت که خروج آمریکا بدون خلع سلاح گروه طرفدار ایران بعید خواهد بود، زیرا عربستان، اسرائیل و همه کشورهای عربی خواستار آن هستند.»

با این حال او معتقد است: «وخامت اوضاع خاورمیانه و از جمله کاهش نقش و نفوذ جمهوری اسلامی، دست ایران را در مذاکرات خالی‌تر می‌کند، زیرا ایران می‌توانست از نفوذ خود در عراق، سوریه، لبنان و یمن امتیاز بگیرد.»

یعقوبی: ترور صدر نیز محتمل است

سیاوش زرگر یعقوبی، مدیرکل اسبق آسیای غربی نیز در گفت‌وگو با «بورسان» می‌گوید: «قطعا حشد الشعبی و وابستگان آن در میدان می‌خواهند دولت آتی عراق که احتمالا کاظمی در راس آن خواهد بود، شکل نگیرد و همچون الگوی لبنان می‌خواهند در دولت آتی نیز موقعیت خودرا حفظ کنند.»

او پا را فراتر گذاشته و با بیان اینکه «ترور صدر نیز محتمل است» ادامه می‌دهد: «باید در نظر داشت که بهم خوردن اوضاع داخلی عراق، شکستی برای آمریکا خواهد بود. برخی فکر می‌کند که در چنین شرایطی موقعیت آمریکا در مذاکرات تضعیف خواهد شد و شاید چنین هدفی را دنبال کنند، اما حتی اگر این موفقیت را تاکتیکی قلمداد کنیم، در عرصه استراتژیک، احتمال باخت را افزایش می‌دهد. به این دلیل شاید هدف ترور این باشد که آنها در مظان اتهام قرار بگیرند.»

اثر احتمالی تنش در عراق بر مذاکرات برجام

حسین بنی اسدی، کارشناس سیاسی و دیپلمات سابق هم در گفت‌وگو با «بورسان» می‌گوید: «جریاناتی در منطقه ما که تنش در عراق را دنبال می‌کنند آشنایی کافی با بدنه این کشور ندارد. شرایط و بافت عراق و منطقه عربی این اجازه را نمی‌دهد که با تنش، اهداف سیاسی دنبال شود و چنین عملی در نهایت منجر به شکست چنین سیاستی در عراق خواهد شد. بنابراین امیدوارم سیاست‌های نظامی جای خود را با دیپلماسی عوض کند.»

بنی‌اسدی با بیان اینکه احتمالا در آینده عراق ما یکی از بازندگان باشیم، ادامه می‌دهد: «به نظر می‌رسد در نهایت هاله‌ای از بحران‌ها ایران را محاصره خواهد کرد.»

این دیپلمات پیش با بیان اینکه چنین تحرکاتی که به رسانه‌های عربی به ایران نسبت داده شده می‌تواند اثری نامطلوب بر مذاکرات برجام داشته باشد، می‌گوید: «طبیعی است هر نوع حمایت از نیروهای نیابتی در عراق آن‌هم با پهپاد، غرب را بیشتر تحریک می‌کند که فشار بر جمهوری اسلامی در حوزه رفتار منطقه‌ای و موشکی ایران در منطقه را افزایش دهند. حال اگر این دیدگاه مسلط غرب باشد، انتظار می‌رود که برجام متناسب با خواسته ایران پیش نرود و در نهایت با اجماع جهانی و فشار زیاد علیه ایران مواجه شویم.»

به گزارش بورسان، به‌دنبال حمله یک پهپاد انفجاری به محل اقامت مصطفی الکاظمی دو تن از محافظان شخصی او مجروح شدند اما به خود او آسیبی وارد نشد.

الکاظمی پس از این حمله در یک سخنرانی ضبط شده خطاب به شهروندان عراقی‌ گفت که «حملات بزدلانه پهپادی و موشکی وطنی را آباد نمی‌کند.»

این حمله در زمانی صورت می‌گیرد که عراق شاهد تنش‌های سیاسی ناشی از انتخابات پارلمانی در 10 اکتبر است و گروه‌هایی که کرسی‌های کمتری بدست آورده‌اند، در اعتراض به نتایج انتخابات پارلمانی عراق، دست به تظاهرات و تحصن در منطقه سبز بغداد زده‌اند که با سرکوب جدی ازسوی نیروهای امنیتی عراق مواجه شد.

اخبار مرتبط
پربازدیدهای اخیر
تازه‌ترین‌ها
پیشنهاد سردبیر