درآمدهای نفتی ایران چقدر کمتر از کشورهای منطقه است؟

حسرت دلار کشورهای عربی برای دولت رئیسی

  • افزودن به علاقه‌مندی‌ها
  • اشتراک‌گذاری
  • 2 پسندیدن

بورسان: قیمت نفت به دنبال ریکاوری اقتصاد جهانی با عبور از بحران کرونا و رشد تقاضا به بالای 100 دلار رسیده است. با این حال این سطح قیمت نفت فرصت طلایی است که همیشگی نیست و به همین دلیل کشورهای صادرکننده نفت تلاش دارند بیشترین بهره اقتصادی و سیاسی را از این فرصت ببرند. کشور ما نیز به نظر امسال با رشد قابل توجه میزان صادرات و درآمد نفتی همراه شده است، به طوریکه مسئولین دولت سیزدهم با بیان اینکه اقتصاد کشور را به برجام و مذاکرات هسته‌ای گره نخواهند زد، از رشد چشم‌گیر درآمدهای نفتی خبر داده‌اند.

با این حال بررسی‌ها نشان می‌دهد که هرچند ایران وضعیت مطلوبی نسبت به سال‌های گذشته دارد اما در مقایسه با وضعیت اقتصادی کشورهای منطقه شرایط خوبی نداشته و به دلیل تحریم‌ها در حال از دست دادن یک فرصت طلایی است.

فراز و فرود درآمد نفتی ایران

هرچند میزان صادرات نفت ایران به گفته مسئولین حدود 40 درصد افزایش یافته است، اما تمام برآوردها نشان می‌دهد که میزان فروش همچنان نسبت به قبل از تحریم‌ها در سطح پایینی قرار دارد. برآوردها نشان می‌دهد که میزان صادرات نفت ایران در سال 2021 حدود 700 هزار بشکه در روز بوده است که به معنای درآمد 15 میلیارد دلاری است. در سال 2022 نیز میزان فروش نفت به حدود یک میلیون بشکه در روز رسیده که با فرض قیمت 100 دلاری به این معناست که میزان درآمدهای نفتی به بیش از 36 میلیارد دلار خواهد رسید، این مقدار درآمد نزدیک به سطح درآمدهای نفتی پیش از تحریم‌ها اما با نفت 40 دلاری است.

اگر تحریم‌ها نبود درآمد نفتی ایران در سال 2022 به حدود 100 میلیارد دلار می‌رسید.

اما میزان درآمدهای نفتی دیگر کشورهای منطقه چقدر است؟

عربستان: این کشور که بزرگترین صادرکننده نفت جهان است روزانه بیش از 7 میلیون بشکه صادر می‌کند. سعودی‌ها در سال 2021 بیش از 200 میلیارد دلار درآمد داشته و پیش‌بینی می‌شود که میزان فروش نفت آن‌ها در سال جاری حدود 370 میلیارد دلار یعنی بیش از 10 برابر درآمد نفتی ایران در سال جاری و کل اندازه اقتصاد کشور باشد. طبق گفته دولت عربستان، پادشاهی احتمالا امسال اولین مازاد بودجه خود را از سال 2013 خواهد داشت. این کشور از پول اضافی نفت برای تقویت سیاست خارجی خود استفاده می‌کند از جمله اینکه در پاکستان، مصر و اسرائیل سرمایه‌گذاری‌های میلیارد دلاری کرده است.

عراق: این کشور تنها در یک ماه بیش از 11 میلیارد دلار درآمد از فروش نفت داشته است. بر آورد می‌شود مجموع درآمدهای نفتی این کشور امسال به بیش از 125 میلیارد دلار برسد که بیشترین مقدار ظرف 50 سال اخیر است.

کویت: این کشور سال گذشته حدود 60 میلیارد دلار یعنی 4 برابر ایران از فروش نفت درآمد داشته است، در سال 2022 برآورد می‌شود درآمدش به حدود 100 میلیارد دلار برسد.

امارات متحده عربی: این کشور در سال 2021 بیش از 56 میلیارد دلار و در سال 2022 بیش از 90 میلیارد دلار از فروش نفت درآمد دارد.

عقب ماندن ایران از کسب درآمدهای نفتی موجب شده که در سایر شاخص‌های اقتصادی هم از دیگر کشورهای عربی منطقه جا بماند.

ایران و کسب کمترین رشد اقتصادی 2022 در منطقه

آنطور که آخرین گزارش صندوق بین‌المللی پول نشان می‌دهد در سال جاری میلادی میزان رشد اقتصادی ایران به 3 درصد می‌رسد.

هرچند این رشد اقتصادی نسبت به وضعیت تحریمی ایران چشم‌گیر است اما از رشد اقتصادی غالب کشورهای عربی منطقه کمتر است. بر اساس گزارش imf عراق در سال 2022 رشد بیش از 9 درصدی، کویت بیش از 8 درصد، امارات متحده بیش از 4 درصد و عمان نزدیک به 6 درصد رشد اقتصادی خواهند داشت.

Imf رشد اقتصادی نزدیک به 8 درصدی را برای عربستان پیش‌بینی کرده و بر این باور است که اقتصاد این کشور برای اولین بار به یک تریلیون دلار خواهد رسید. عربستان در سه ماهه اول 2022 نزدیک به 10 درصد رشد اقتصادی داشته که بیشترین مقدار طی یک دهه اخیر است.

بورس تهران از بورس‌های منطقه جا ماند

بورس تهران در سال 2021 نه تنها رشد نکرده بلکه افت بیش از یک درصدی را نیز به ثبت رسانده است، از ابتدای سال 2022 هم میزان رشد بورس تهران حدود 12 درصد بوده است. این در حالی است که بورس‌های مهم منطقه در سال گذشته و به خصوص در ماه‌های اخیر که قیمت نفت به بالای 100 دلار رسیده روزهای درخشانی را گذرانده است.

شاخص بورس تداول، بازار سهام عربستان در سال 2021 حدود 30 درصد رشد کرد. از ابتدای سال 2022 رشد بورس عربستان شتاب گرفته و در عرض کمتر از 5 ماه بیش از 20 درصد بازدهی داشته است.

بورس کویت با نام بورسا در سال 2021 بیش از 25 درصد و ظرف 5 ماه گذشته بیش از 21 درصد افزایش یافته است.

شاخص بورس دبی هم در سال 2021 بیش از 60 درصد رشد کرده و از ابتدای سال 2022 رشد 20 درصدی را به ثبت رسانده است.

بنابراین در پایان باید گفت هرچند ایران در ماه‌های اخیر نسبت به سال‌های پایانی دولت دوازهم وضعیت مطلوبی دارد اما اگر مبنای مقایسه را کشورهای منطقه قرار دهیم، نه تنها این رشد چشم‌گیر نیست بلکه نشان از دست رفتن فرصت طلایی نفت 100 دلاری دارد.

اخبار مرتبط
پیشنهاد سردبیر