بورسان - Bourseon

نتیجه انتخابات عراق چه تأثیری روی ایران دارد؟

  • افزودن به علاقه‌مندی‌ها
  • اشتراک‌گذاری
  • 2 پسندیدن

بورسان : نتیجه انتخابات عراق، چه تأثیری روی ایران دارد؟ شاید این مهم‌ترین پرسشی باشد که اکنون باید به دنبال پاسخی برای ان باشیم. اما در وهله اول باید بدانیم اهمیت عراق برای ایران چیست که تحولات آن می‌تواند بر ایران و سیاست‌های منطقه‌ای کشور اثرگذار باشد.

از این منظر باید به چرایی اهمیت عراق برای ایران و همچنین پیامدهای حضور گروه‌های غیرهم‌راستا با ایران در نتیجه انتخابات عراق نگاهی داشته باشیم.

قاسم محبعلی، مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه و تحلیلگر سیاست خارجی در گفت‌وگو با «بورسان» اهمیت این کشور و پیامدهای حضور گروه‌های غیرهمسو با ایران را تحلیل می‌کند:

عراق چرا برای ایران مهم است و اصولا نگاه ایران به عراق باید از چه منظری مورد بررسی قرار گیرد؟

عراق از جنبه‌های مختلفی برای ایران مهم است. بالاترین آن، جنبه‌های مذهبی است و برای قشر بسیار مذهبی ایران، عراق به‌واسطه کربلا و نجف، سرزمین موعود محسوب می‌شود. اما فارغ از جنبه مذهبی، عراق از نظر سرزمینی نیز برای ایران دارای اهمیت بالایی است. عراق همسایه‌ای است که در چارچوب ژئوپلتیکی ایران، اثرات بالایی دارد. متأسفانه پس از جنگ، سرنوشت معاهده ۱۹۷۵ (قراردادی میان کشورهای ایران و عراق با وساطت الجزایر که خط مرزی ایران و عراق در آب‌های اروند رود را تعیین کرده‌است.) هنوز اهمیت بالایی دارد و با اینکه دولت‌های دوست در عراق حضور داشتند، اعتراف رسمی برای حل این مسئله شکل نگرفته و از نظر ژئوپلتیکی اثر بسیار بالایی برای ایران دارد. حال اگر دولت بعدی از ایران دور باشند، ممکن است این موضوع به مسئله‌ای بحرانی بدل شود.

از سویی عراق در سال‌های اخیر از جنبه‌هایی مختلفی مانند انرژی (گاز و برق) به ایران وابسته است. همچنین عراق بازار مهمی برای محصولات کشاورزی ایران است. عراق برخلاف افغانستان، کشور ثروتمندی است و می‌تواند به یکی از بازارهای هدف ایران بدل شود و سقف صادرات ایران افزایش یابد. این موضوع هم در مورد بخش عرب‌نشین و هم در مورد بخش کردنشین وجود دارد که می‌تواند به هدف تجارت ایران بدل شود. منطقه کردنشین عراق محاط در خشکی است و برای ارتباط به جهان به کشورهای دیگر همچون ایران، ترکیه و سوریه نیاز دارد؛ وضعیت سوریه مشخص است و با ترک‌ها مشکلات تاریخی دارند و روابط خوبی که اکنون بین آنها وجود دارد به نظر می‌رسد روابط تاکتیکی است. بنابراین ایران می‌تواند روابط پایداری که منافع طرفین را تأمین کند، در این بخش از عراق، مهیا کند. در واقع کردهای عراق نیز همانند شیعیان متحدان طبیعی ایران محسوب می‌شوند و باید دید که آنها چه نقشی را در انتخابات پارلمانی عراق ایفا می‌کنند.

پیامد اینکه گروهی غیرهم‌راستا با ایران در عراق حاکم شوند، چیست؟

به نظر می‌رسد ائتلاف پیروز الزاما تعیین‌‌کننده کابینه و رئیس‌جمهور نیست و دولت بعدی متأثر از گروه‌های داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی خواهد بود و این انتظار که الزاما کسی که سر کار می‌آید، نزدیک‌تر از دولت‌های العبادی یا نوری مالکی یا عادل‌ المهدی به ایران باشند را نمی‌توان انتظار داشت، مگر اینکه تحول غیرقابل پیش‌بینی در این انتخابات رخ دهد. بنابراین نخست‌وزیر بعدی نسبتا متعادل‌تر در رابطه با ایران، عربستان و سایر کشورهای منطقه و جهان عمل می‌کند، اما در هر حال ایران باید سیاست خود را طوری برنامه‌ریزی کند که هر دولتی در عراق حضور یابد، وابط دوستانه خود را با آنها حفظ کند. ایران نباید انتظار دولت متحد ایران را در عراق داشته باشد و شاید به نفع ایران هم باشد که قدرتی در عراق شکل بگیرد که روابط متوازنی با تمامی همسایگان خود داشته باشد، زیرا هرچه وضعیت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی عراق رشد پیدا کند، منافع متعددی برای ایران خواهد داشت. عراق باثبات و در حال توسعه از منظر توسعه صادرات برای ایران ارزشمند است و با افزایش قدرت خرید مردم می‌توان انتظار افزایش روابط اقتصادی بین دو کشور را داشت.

با تمام این تفاسیر همواره باید در نظر داشت که عراق به سبب منابعی که دارد می‌تواند تبدیل به رقیب منطقه‌ای ایران شود. همین اکنون نیز در شرایط تحریم، بازار نفت ایران را عراق تصاحب کرده و اگر قرار باشد که تحریم‌ها برداشته شود و ایران به بازار برگردد، صادرات نفت عراق یک محل اختلاف خواهد بود.

نکته حائز اهمیتی که دولتمردان ما باید در نظر بگیرند، آن است که راهبرد و سیاست خود را در عراق به‌عنوان کل در نظر گرفت و نه سطوح خرد. ایران نباید سیاست گزینشی در قبال جریانات عراق را اتخاذ کند، بلکه باید به‌عنوان برادر بزرگ عراق، ظاهر شده و از این طریق، تمامی گروه‌های عراق بتوانند همکاری خود را با ایران حفظ کنند. در این صورت می‌توان به عراقی باثبات اندیشید، زیرا عراق یکی از مهم‌ترین همسایگان ایران به شمار می‌رود و روابط سازنده با این کشور برای ایران بسیار دارای اهمیت است.

در پرونده ویژه بورسان بخوانید:

سه سناریوی پیش روی ایران پس از انتخابات عراق

انتخابات عراق این دوره با دوره‌های قبل چه تفاوتی دارد؟

نقش ترکیه در آینده عراق چیست؟

انتخابات عراق چه تاثیری بر مذاکرات ایران و عربستان دارد؟

اخبار مرتبط
پربازدیدهای اخیر
تازه‌ترین‌ها
پیشنهاد سردبیر