دومین آزادسازی ارزهای مسدود در دولت رئیسی اتفاق افتاد

رمزگشایی از آزادسازی ۵ میلیارد دلار بلوکه ایران

  • افزودن به علاقه‌مندی‌ها
  • اشتراک‌گذاری
  • 1 پسندیدن
امروز یک نماینده مجلس خبر داد طی ما‌ه‌های گذشته ۵ میلیارد دلار بلوکه شده ایران آزاد شده است. پیش از این، در آبان آزادسازی ۳.۵ میلیارد دلار تایید شده بود که خبر امروز به معنای دریافت ۱.۵ میلیارد دلار دیگر توسط کشورمان است. هر چند که طبق شنیده‌ها به نظر می‌رسد همه این دلارها به صورت نقدی دریافت نشده‌اند و بخشی از آن‌ها به یک خط اعتباری واریز شده است؛ به عبارتی هنوز دسترسی کاملی به آن‌ها نداریم. همچنین بنا بر برخی شواهد، برآورد می‌شود عراق، عمان و لوکزامبورگ می‌توانند کشورهایی باشند که آزادسازی منابع مسدود در آن‌ها اتفاق افتاده است.

بورسان:‌ شهریور بود که برای اولین بار در دولت رئیسی مخبر، معاون اول رئیس‌جمهور وعده آزادسازی برخی منابع مسدود شده ایران در خارج از کشور را داد. به مرور شاهد وعده‌های مشابه بیشتری از سوی دولت در این رابطه بودیم؛ تا اواخر آبان که بالاخره خبر خوب رسید. مدیرعامل خبرگزاری جمهوری اسلامی خبر از آزادسازی ۳.۵ میلیون دلار پول بلوکه شده ایران داد. این خبر بعدا تحت عنوان «آزادسازی تدریجی برخی منابع خارج از کشور» توسط بانک مرکزی و وزارت خارجه تایید شد. حال امروز میرآبادی فراهانی، نماینده قم در مجلس شورای اسلامی گفت «حدود پنج میلیارد دلار از منابع بلوکه شده، آزاد شده که بخش عمده‌ای از آن وارد کشور و مابقی نیز تبدیل به خط اعتباری شده است». این خبر ادامه روند آزادسازی دلارهای بلوکه ایران را تایید می‌کند.

مذاکرات برای دریافت این دلارها در دولت روحانی نیز در دستور کار قرار داشت و طی ماه‌های پایانی ریاست عبدالناصر همتی بر بانک مرکزی تشدید شده بود. اما به نظر می‌رسد در حاشیه مذاکرات احیای برجام، بالاخره برخی از این تلاش‌ها به ثمر نشسته که شاید تحت تاثیر تعدیل فشار تحریم‌ها از سوی ایالات متحده باشد.

عراق، عمان و لوکزامبورگ؛ سه کاندیدای اصلی آزادسازی‌ها

اما دلارهای آزاد شده از کدام کشورها هستند؟ به دلیل ملاحظات تحریمی، نام کشورهایی که دارایی‌های ایران را آزاد کردند اعلام نشده است اما خطیب‌زاده سخنگوی وزارت خارجه تایید کرده که این پول‌ها تنها از یک منبع نبوده‌اند.

سید حمید حسینی، عضو هیئت رییسه اتاق مشترک بازرگانی ایران و عراق ۱۶ اسفند ۹۹ خبر از آزادسازی ۳ میلیارد دلار از منابع بلوکه‌شده در کره‌ جنوبی، عراق و عمان داده بود که در آن زمان تکذیب شد. با این حال به غیر از کره جنوبی، دو کشور دیگر می‌توانند همچنان کاندیداهای اصلی باشند. ضمن آنکه احتمال دارد یکی از این کشورها لوکزامبورگ باشد. در ادامه وضعیت پول‌های بلوکه ایران در هر کدام از کشورها را بررسی می‌کنیم:

عراق: کاندیدای اصلی عراق است. وزارت برق این کشور پنجشنبه گذشته اعلام کرده بود تمام بدهی خود بابت واردات گاز از ایران به جز ماه دسامبر ۲۰۲۱ را به یک صندوق اعتباری واریز کرده است. احتمالا بخش عمده دلارها از سوی بغداد آزاد شده باشد که بنا به گفته‌ها بین ۵ تا ۷ میلیارد دلار به تهران بدهی داشت.

عمان: دومین کشور می‌تواند عمان باشد. صالح‌آبادی، رئیس کل بانک مرکزی در آبان برای رایزنی جهت دریافت نقدی پول های بلوکه شده به مسقط رفته بود. رقم دقیقی از دلارهای نفتی ایران در عمان در دست نیست اما عموما رقم یک میلیارد دلار مطرح می‌شود و در برخی روایات هم به عدد ۵ میلیارد دلار اشاره شده است.

لوکزامبورگ: یکی از احتمالات آن است که ۱.۶ میلیارد دلار ایران در لوکزامبورگ به کشور بازگردانده شده باشد. از یک طرف، در ۳۱ اردیبهشت همتی، رئیس کل وقت بانک مرکزی اعلام کرده بود «روز گذشته دیوان عالی کشور لوکزامبورگ، حکم دادگاه استیناف آن کشور در غیرقانونی بودن توقیف دارایی بانک مرکزی در لوکزامبورگ را تأیید کرد». از سوی دیگر، صفری معاون وزیر خارجه حدود یک ماه پیش گفته بود در سفری که اخیرا به اروپا داشته مذاکراتی با آن کشور (که نامی از آن نبرد) داشته و به زودی می‌توان انتظار یک آزادسازی داشت. از این رو بعید نیست لوکزامبورگ همان کشور اروپایی باشد که صفری به آن اشاره کرده بود.

کره جنوبی: اگرچه طی بیش از یک سال گذشته وعده‌های بسیاری از سوی سئول در خصوص آزادسازی دارایی‌های کشورمان به گوش رسیده، اما بعید به نظر می‌رسد در ۵ میلیارد دلاری که اخیرا آزاد شد کره نقشی داشته باشد. با این حال، معاون وزیر خارجه این کشور اخیرا در وین حضور یافت تا در حاشیه مذاکرات رفع تحریم‌ها، در این خصوص رایزنی کند. ضمن آنکه طبق گفته حسین تنهایی، رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و کره جنوبی در روز ۲۲ آبان، ۳.۵ میلیارد دلار آزاد شده تا آن تاریخ از سوی کره نبوده است. دلارهای بلوکه ایران در کره جنوبی حدود ۷ میلیارد دلار است.

ژاپن: شواهد چندانی در خصوص آنکه ژاپن نیز در این خصوص همکاری کرده باشد وجود ندارد. شکوری، رئیس کمیته مشترک بازرگانی ایران و ژاپن در مهرماه گفته بود: «میزان پول بلوکه شده ما در ژاپن ۳ میلیارد دلار است، دولت جدید هم درحال پیگیری است که بتوانیم این پول را آزاد کنیم. توصیه ما این بود که می‌توان برای تهیه واکسن از پول بلوکه شده استفاده کرد، واکسن خریداری شد اما بعید می‌دانم از این پول استفاده شده باشد».

چین و هند: طبق برآوردها ایران ۷ میلیارد دلار در هند به صورت مسدود شده دارد و برخی رسانه‌ها نیز از ۲۰ میلیارد دلار دارایی کشورمان در چین نوشته‌اند. هر چند که وزارت خارجه می‌گوید در چین پول بلوکه شده‌ای ندارد و هر زمان بخواهد می‌تواند به آن دسترسی داشته باشد.

دست ایران همچنان کوتاه از دلارهایش؟

اما با وجود آزادسازی این منابع، به نظر هنوز بخشی از آن‌ها وارد کشور نشده‌اند. حسینی چهارشنبه گذشته چنین خبر داد: «ما حسابی در عراق باز کرده‌ایم که وزارت برق عراق بدهی خود را به این حساب بپردازد. وزارت برق عراق قبلا ۲.۵ میلیارد دلار از بدهی خود را به این حساب واریز کرده است. بخشی از این پول را هم اصلا پرداخت نکرده بود که الان می‌گوید به این حساب پرداخت می‌کند، اما این پرداخت بدین معنا نیست که ما می‌توانیم این پول را از عراق خارج کنیم».

وی افزود: «پرداخت پول دو مرحله دارد: اول وزارت برق عراق باید پول را به این حساب واریز کند و بعد مذاکراتی با بانک مرکزی عراق انجام شود که بتوانیم این پول را داخل ایران بیاوریم. بنابراین پرداخت به معنای آوردن این پول به کشور نیست. این توافقی بود که ما با عراقی‌ها کردیم که در این کشور حساب باز کنیم تا پول برق و گاز به این حساب پرداخت شود اما این به معنای تسهیل پرداخت بدهی‌های ما نیست. وزارت برق عراق ۳ تا ۳.۵ میلیارد دلار دیگر باید به این حساب واریز کند که از محل صادرات برق و گاز ایران به عراق بوده است. اینکه این پول پرداخت شود خوب است اما باید راه‌هایی پیدا کنیم که بتوانیم پولی را که در این حساب به نام ما وجود دارد و به آن واریز می‌شود را بتوانیم برداشت کنیم».

اخبار مرتبط
پربازدیدهای اخیر
تازه‌ترین‌ها
پیشنهاد سردبیر