دیدگاه؛ کوروش احمدی، دیپلمات سابق و کارشناس ارشد روابط بین‌الملل

۵ نکته مهم درباره کابینه اعلامی طالبان

۵ نکته مهم درباره کابینه اعلامی طالبان
  • افزودن به علاقه‌مندی‌ها
  • اشتراک‌گذاری
  • 2 پسندیدن

کوروش احمدی، دیپلمات سابق و کارشناس ارشد روابط بین‌الملل در یادداشتی اختصاصی برای «بورسان» به ۵ نکته مهم درباره کابینه اعلامی طالبان اشاره کرد که نشان می‌دهد این گروه تغییر نکرده و قابل مذاکره نیست.

این یادداشت در پی می‌آید:

اعلام «امارت اسلامی» و تشکیل دولتی با ترکیبی که اعلام شده اولین نشانه‌ای است که حکایت از عدم تغییر طالبان در مقایسه با دوره قبلی حکومت طالبان در 20 و چند سال قبل دارد. چند نکته در مورد این دولت قابل توجه است:

1. طالبان بدون اینکه نیازی به طی روندی و انجام تشریفاتی ببیند، «امارت اسلامی» خود را اعلام کرده است. اعلام امارت اسلامی و تشکیل کابینه را باید دائمی تلقی کرد، چراکه دوره زمانی مشخصی برای آن اعلام نشده و سخنی از اینکه در جریان این دولت موقت چه تدابیری برای عبور به یک دولت دائمی اتخاذ خواهد شد، به میان نیامده است. به‌علاوه، با توجه به اینکه این کابینه شامل چهره‌های اصلی طالبان است، روشن نیست که کابینه دائمی چه تفاوتی ممکن است بتواند با کابینه فعلی داشته باشد. تصمیم در مورد اعلام «امارت اسلامی» و ترکیب کابینه توسط رهبر و شورای رهبری طالبان گرفته شده و نهایی است. تأکید همیشگی طالبان بر اینکه روش‌ها‌ و رویه‌هایی با منشاء غربی مثل رفراندم، انتخابات، مجلس قانونگذاری، تفکیک قوا و مانند آن را غیراسلامی می‌دانند، عامل دیگری است که ادعای موقتی بودن این دولت را بی‌اعتبار می‌کند. اعلام موقتی بودن دولت تنها می‌تواند ابزاری تبلیغاتی برای رد انتقادها در مورد ترکیب کابینه باشد.

2. همه اعضای کابینه از چهره‌های شاخص رهبری طالبان هستند و کسی خارج از هسته مرکزی قدرت طالبان در این کابینه عضویت ندارد. رئیس دولت، حسن آخوند، قندهاری است و بسیار به ملاعمر، اولین رهبر طالبان، نزدیک بوده و سال‌ها رئیس شورای رهبری طالبان بوده و نقش تعیین‌کننده‌ای در شورای کویته طالبان داشته است. گفته شده که او به دستور ملا هبت‌الله به ریاست دولت منصوب شده است. از غیر اقوام پشتون که حدود 40 درصد جمعیت افغانستان را تشکیل می‌دهند و از غیرسنی‌ها کسی در ترکیب کابینه جای داده نشده است. بدین ترتیب، مهم‌ترین قول و تعهد طالبان مبنی بر ایجاد یک حکومت همه شمول را نقض شده است. همچنین، برخلاف انتظار، فردی از طالبان غیرپشتون در ترکیب کابینه نیست. شاید علت این است که کسی از دیگر اقوام که مورد اعتماد و در رهبری طالبان باشد، وجود ندارد.

Loading...
کوروش احمدی، دیپلمات سابق و کارشناس ارشد روابط بین‌الملل

3. به لحاظ جناحی، می‌توان این کابینه را حاصل مصالحه‌ای بین جناح تندرو سیاسی و جناح تندرو نظامی طالبان دانست. رئیس دولت محمد حسن آخوند به‌عنوان رئیس شورای رهبری هم کارکرد سیاسی داشته و هم کارکرد نظامی و ظاهرا به همین دلیل در مورد او بین دو جناح سیاسی و نظامی توافق شده است. در این میان، جناح میانه و سیاسی طالبان که روند دوحه را پیش می‌برد، موقعیتی فرعی و درجه دوم در کابینه یافته است. ملا برادر، رئیس دفتر سیاسی طالبان در دوحه و عبدالسلام حنفی، عضو دیگر این دفتر سیاسی، که مذاکره با آمریکا و اقدامات دیپلماتیک، از جمله سفر به کشورهای منطقه، را هدایت می‌کردند و کوشیدند قول‌هایی بدهند و چهره‌ای متفاوت از طالبان به نمایش بگذارند، معاون نخست‌وزیر شده‌اند. نقش این دو معاون در عمل بستگی به تصمیم عناصر اصلی کابینه خواهد داشت.

4. حضور چهره‌های خشن و بی‌رحم در رأس این کابینه گویای آن است که چه جریانی در طالبان دست بالا را دارد. دادن وزارت داخله به سراج‌الدین حقانی رهبر شبکه حقانی که از خون‌ریزترین چهره‌های طالبان است و خودش و گروهش در لیست ترویست‌های خارجی آمریکا است و 5 میلیون دلار برای اطلاعات منجر به دستگیری‌اش جایزه تعیین شده، حاکی از آن است که طالبان در واقع یا نمی‌خواهد یا به علت رابطه قدرت در درون خود نمی‌تواند در جهت ایجاد زمینه برای کار با جامعه جهانی و کسب شناسایی بین‌المللی حرکت کند. هر چند که برخی در طالبان مانند ذبیح الله مجاهد از تمایل این گروه به داشتن رابطه با آمریکا سخن گفته و طالبان طی سه هفته گذشته از دادن شعارهای ضدآمریکایی و اقداماتی مانند آتش زدن پرچم آمریکا خودداری کرده‌اند، اما کابینه‌ای با چنین ترکیبی کار جامعه جهانی برای کار با طالبان را مشکل خواهد کرد.

5. نکته قابل توجه دیگر این است که سخنی از قانون اساسی نیست. ملاعمر در دور اول حکومت طالبان یک شورای علما سنی انتصابی تشکیل و یک متن 14 صفحه‌ای را به‌عنوان قانون اساسی تنظیم کرده بود. در این متن پیش‌بینی شده بود که همه قدرت در دست «امیرالمومنین» باشد، بدون اشاره به نحوه تعیین یا دوره حکومت او، اسلام سنی دین رسمی کشور باشد و یک مجلس مشورتی تشکیل شده که اعضای آن قرار بود توسط رهبر تعیین شود.

این یادداشت نظر شخصی نویسنده است و لزوما دیدگاه هیات تحریریه بورسان را نمایندگی نمی‌کند.

اخبار مرتبط
پیشنهاد سردبیر