بورسان توزیع نامتوازن فقر در کشور را بررسی کرد

رتبه 31 استان در شوک تورمی آبان

  • افزودن به علاقه‌مندی‌ها
  • اشتراک‌گذاری
  • 2 پسندیدن
در حالی‌ که آمار تورم مصرف‌کننده در آبان نشان می‌داد که روند افزایش قیمت‌ها تغییر کرده و مجددا تورم نقطه‌ای کاهشی شده است؛ اما داده‌های تورم استانی وضعیت متفاوتی را نمایان کرده است. بنا بر داده‌های مرکز آمار تورم برخی استان‌ها به صورت میانگین 12 درصد بالاتر از استان‌های دیگر است و این اختلاف در اقلام خوراکی خصوصا در مناطق روستایی شدیدتر بوده است. به عنوان مثال، استانی همچون کهگیلویه و بویراحمد تورم ماهانه 8.5 درصدی را در بخش روستایی به ثبت رسانده و در مقابل استانی همچون فارس تنها 0.4 درصد رشد قیمت را داشته است که نشان می‌دهد توزیع فقر نیز به صورت همگونی اتفاق نمی‌افتد.

بورسان: واقعیت آن است که طی چند سال اخیر روند تورم اقتصاد ایران تغییر کرده به نحوی که این روزها افراد از شنیدن گرانی چیزی چندان تعجب نمی‌کنند یا به عبارت دقیق‌تر انتظارات تورمی بالا است. انتظارات تورمی پایین به معنای دقیق کلمه آن است که افراد حتی اگر پول هم داشته باشند به راحتی افزایش قیمت‌ها را تحمل نمی‌کنند و در مقابل افزایش قیمت مقاومت می‌کنند؛ اما وضعی فعلی ما کاملا برعکس است و افرادی که پول اندکی نیز دارند در مقابل افزایش قیمت‌ها گارد بازی دارند و به راحتی قانع می‌شوند که قیمت بالاتری برای کالاهای مختلف بدهند که چنین وضعیتی از سال 1396 به بعد برای ایران ایجاد شد.

تغییر روند تورمی اقتصاد ایران

در حالی که پیش از سال 1397 میانگین رشد پایه پولی حدود 20 درصد بوده است؛ اما از سال 1397 پایه پولی روند افزایشی به خود گرفت به نحوی که در سال 1397 رشد 24 درصدی، در سال 1398 رشد 33 درصدی و در سال 1399 رشد 30 درصدی را تجربه کرد. در واقع از سال 1396 به بعد روند تورمی اقتصاد ایران عوض شده و دیگر شرایط پیش از آن که میانگین تورم 20 درصد در نظر گرفته می‌شد چندان برقرار نبوده است. اما همین تورم نیز به صورت یکسانی میان افراد و استان‌ها توزیع نشده است و شواهد نشان می‌دهد تورم مواد خوراکی در دهک‌های پایین‌تر بیشتر از دهک‌های پردرآمد است و در میان استان‌ها نیز تفاوت بسیار زیادی وجود دارد.

تورم استان‌های مختلف در آبان ماه

آخرین گزارش مرکز آمار از شاخص قیمت مصرف‌کننده نشان می‌دهد تورم استان‌های کشور اختلاف زیادی با یکدیگر داشته است. در حالی که میانگین تورم دوازده ماهه منتهی به آبان 1400 برای خانوارهای کل کشور حدود 44.4 درصد بوده است؛ اما برای استان‌هایی همچون ایلام، زنجان و کهگیلویه و بویراحمد به ترتیب به 52.2، 50.7 و 50.5 درصد تورم سالانه داشته‌اند. از طرفی برخی استان‌ها همچون قم، تهران و سمنان بوده‌اند که به ترتیب 40، 40.3 و 42.18 درصد تورم داشته‌اند. یعنی اختلاف تورم استان‌های کشور با استان‌های دیگر به اندازه سه برابر تورم جهانی است و تازه در شرایطی که تورم بلندمدت اقتصاد ایران حدودا 20 درصد بوده است. این اختلاف برای بخش روستایی بیشتر است به نحوی که استان ایلام با 56 درصد تورم حدود 14 درصد بیشتر از استان سیستان و بلوچستان تورم داشته است. اما هنگامی که به جزئیات این آمار دقت می‌کنیم موارد بیشتری به چشم می‌آید. در شکل زیر تورم سالیانه منتهی به انتهای آبان را مشاهده می‌کنیم.

افزایش قیمت کالاها در استان‌های مختلف

اقلام خوراکی در کدام استان‌ها بیشتر گران شدند؟

تورم نقطه‌ای کل کشور در آبان ماه حدود 2.5 درصد بوده است که برای کالاهای خوراکی 3.1 و برای کالاهای غیر خوراکی و خدمات 2.1 درصد ثبت شده است. ارقام فوق میانگین هستند و به همین دلیل باید به ناهمگونی تورم‌های ماهانه نیز دقت کنیم. با دقت در تورم ماهانه کل کشور مشاهده می‌کنیم که استان‌های اردبیل، کهگیلویه و بویراحمد با 5 درصد بیشترین تورم ماهانه را به خود دیده‌اند و در مقابل استان‌های بوشهر، یزد، فارس و قزوین با 1.8 درصد کم‌ترین تورم نقطه‌ای ماهانه را داشته‌اند. اما باز هم هنگامی که جزئی‌تر وارد می‌شویم مشاهده می‌کنیم تورم استانی در میان خوراکی‌ها کالاهای غیر خوراکی بسیار تفاوت دارد.

تورم شهری در استان‌های مختلف

به عنوان مثال تورم ماهانه کالاهای خوراکی در اردبیل 6.9 درصد بوده و در استان‌های لرستان، زنجان و گلستان بالای 5 درصد تورم در اقلام خوراکی ثبت شده است. در طرف مقابل استانی همچون یزد تنها یک درصد تورم ماهانه داشته و پس از آن بوشهر و خراسان رضوی با 1.3 درصد تورم ماهانه کم‌ترین افزایش قیمت را داشته‌اند. نکته امید بخش آن است که در برخی از این استان‌ها، مانند اردبیل، که تورم ماهانه زیادی داشته‌اند تورم نقطه‌ای سالانه زیر میانگین تورم نقطه‌ای کل کشور است. اما باز هم هنگامی که تورم ماهانه را با برش شهری/روستایی مشاهده می‌کنیم به نتایج عجیبی می‌رسیم.

2 برابر تورم جهانی تنها در یک ماه

در بخش شهری تورم ماهانه اقلام خوراکی در استان اردبیل حدود 7.3 درصد و پس از آن استان لرستان 6.2 درصد تورم داشته‌اند که ارقام بسیار بزرگی است. این وضعیت در بخش روستایی عجیب‌تر است به نحوی که استانی مانند کهگیلویه و بویراحمد 8.5 درصد افزایش قیمت در یک ماه داشته است و تورم نقطه‌ای سالانه آن نیز 63 درصد بوده است. در مقابل استانی مانند فارس تنها 0.4 درصد تورم ماهانه داشته است یا استانی مانند همدان تورم نقطه‌ای سالانه آن 31.2 درصد بوده است. این میزان ناهمسانی واقعا عجیب است؛ چرا که نشان می‌دهد حتی توزیع فقر نیز در کشور یکسان نبوده است. مساله از جایی پررنگ می‌شود که برخی از استان‌های مرزی همچون کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، لرستان از نظر درآمدی نیز وضعیت مناسبی ندارند.

یکی از ساده‌ترین نتایج تفاوت تورم در میان استان‌های مختلف آن است که حداقل حقوق باید به صورت استانی یا حوزه‌ای تعریف شود؛ اما تا کنون چنین مساله‌ای دیده نشده است. حتی این مساله در سیاست‌های رفاهی نیز خود را نشان می‌دهد به نحوی که اگر تورم استان‌های مختلف را در بخش‌های شهری و روستایی با توجه به دهک درآمدی و البته با توجه به اقلام خوراکی و غیر خوراکی احتمالا به نتایج بدتری می‌رسیم که متاسفانه مرکز آمار چنین اطلاعاتی را ارائه نکرده است.

اخبار مرتبط
پربازدیدهای اخیر
تازه‌ترین‌ها
پیشنهاد سردبیر