روند ارجاع ایران به شورای امنیت به اتهام واهی حمله به کشتی اسرائیلی

دو اقدام احتمالی آمریکا، اسرائیل و بریتانیا علیه ایران چیست؟

  • افزودن به علاقه‌مندی‌ها
  • اشتراک‌گذاری
  • 2 پسندیدن

بورسان: شب گذشته وزرای خارجه آمریکا و انگلیس علنا مدعی شدند حمله اخیر به یک کشتی رژیم صهیونیستی در دریای عمان، اقدام عمدی ایران بوده است. ضمنا اعلام کردند پاسخی مناسب به این اقدام (ادعایی) خواهند داد. از سوی دیگر برخی رسانه‌ها گزارش کرده‌اند اسرائیل چراغ سبزی برای پاسخگویی به این حمله دریافت کرده است. اما منظور از این پاسخ‌ها چیست؟

ادعای انگلیس: اقدام «عمدی و هدفمند» ایران بود

دیشب واشنگتن و لندن در وارد کردن اتهامات واهی به ایران با اسرائیل همراه شدند. دومینیک راب، وزیر امور خارجه بریتانیا مدعی شد حمله سه روز پیش به نفتکش اسرائیلی در دریای عمان، «کار عمدی و هدفمند ایران» و «آشکارا زیر پا گذاشتن قوانین بین‌المللی» بوده است. او گفت بریتانیا با شریکان بین‌المللی‌ خود برای «پاسخی هماهنگ به این حمله غیرقابل پذیرش» در رایزنی است.

ادعای آمریکا: اطمینان داریم ایران حمله را انجام داده است

اندکی بعد آنتونی بلینکن، وزیر خارجه ایالات متحده نیز ادعا کرد «واشنگتن مطمئن است که ایران حمله به کشتی مرسر استریت را در شمال دریای عرب اجرا کرده» و وعده داد که «پاسخ مناسبی» به حمله بر روی کشتی اسرائیلی خواهند داد.

اسرائیل در تدارک یک پاسخ بین‌المللی

وزیر خارجه رژیم صهیونیستی نخستین فردی بود که این اتهامات را بدون ارائه هیچ‌گونه مستنداتی علیه ایران مطرح کرد. یائیر لاپید گفت دیپلمات‌های ارشد رژیم صهیونیستی در لندن، واشنگتن و سازمان ملل دستور دریافت کرده‌اند «تا با رابط‌هایشان در دولت و هیئت‌های مرتبط در مقر سازمان ملل در نیویورک همکاری کنند».

او پس از گفت‌وگوی خود با بلینکن نیز اعلام کرد که این کشورها در حال تنظیم کردن «یک پاسخ بین‌المللی واقعی و موثر» هستند.

منظور از «پاسخ مناسب» چیست؟

احتمال دو نوع اقدام از سوی این کشورها وجود دارد: ۱- اقدام نظامی ۲- ارجاع به شورای امنیت سازمان ملل.

احتمال اقدام نظامی علیه ایران چقدر است؟

شبکه ۱۱ اسرائیل می‌گوید آمریکا به رژیم صهیونستی برای اقدام نظامی علیه ایران چراغ سبز نشان داده است. همزمان گزینه‌ها به نقل از کارشناس این شبکه تلویزیونی ۳ مورد اعلام شد:

۱- هدف قرار دادن یک بندر در ایران

۲- هدف قرار دادن یک کشتی نظامی

۳- هدف قرار دادن کشتی‌ای که پهپادها جمعه گذشته از آن پرتاب شده‌اند

چنین احتمالی با توجه به سابقه چنین اقداماتی در رژیم اشغالگر قدس بعید نیست. اسرائیل طی دو دهه اخیر و به ویژه در دو سال گذشته اقدامات خرابکارانه متعددی علیه کشورمان انجام داده است که اقدام خرابکارانه علیه یکی از ساختمان‌های سازمان انرژی اتمی در اطراف کرج و حادثه نطنز از نمونه‌های اخیر هستند. وال‌استریت ژورنال در اسفند ۹۹ گفته بود اسرائیل حداقل 12 حمله فاش نشده به کشتی‌های ایرانی در دو سال گذشته انجام داده است. همین امروز جهانگیری، معاون رئیس‌جمهور این موضوع را تایید کرد و گفت «به ۱۲ نفت‌کش ما آسیب زده و منفجر کردند. اسرائیل آدم می‌فرستاد داخل نفت کش ما و آن را منفجر می‌کرد».

کانال ۱۳ تلویزیون اسرائیل خود شنبه در گزارشی ادعا کرد که حمله به نفتکش مرسر استریت در تلافی حمله سایبری اخیر اسرائیل علیه سیستم اطلاع‌رسانی قطارهای ایران صورت گرفته است. ۱۸ تیرماه خبرگزاری فارس در خبری که آن را از وب‌سایت خود حذف کرد، نوشته بود به‌دنبال اختلال سراسری در ساعات اخیر در سیستم‌های کامپیوتری شرکت راه‌آهن که احتمالا ناشی از «حمله سایبری» بوده، فعالیت صدها خطوط قطار به تعویق افتاد و یا حتی لغو شد.

این در حالی است که شبکه ایرانی العالم جمعه به نقل از منابع مطلع مقاومت در منطقه نوشته بود «حمله به کشتی اسراییلی در دریای عمان در پاسخ به حمله اخیر تل آویو به فرودگاه ضبعه سوریه بوده است». البته سخنگوی وزارت خارجه کشور دست داشتن در حمله را به شدت رد کرد و در خصوص گزارش العالم نیز اظهار بی‌اطلاعی کرد.

ارجاع به شورای امنیت یعنی چه؟

شورای امنیت یکی از ارکان سازمان ملل متحد است که وظیفه پاسداری از امنیت و صلح بین‌المللی را به عهده دارد. شورای امنیت بر اساس فصل 7 «منشور ملل متحد» می‌تواند در وضعیت‌های «تهدید صلح جهانی، تخطی از رویه‌های صلح، یا اعمال خشونت و زور» در سطح جهان دست به اقدام بزند. تصمیمات شورای تحت عنوان «قطعنامه» با رأی اکثریت به تصویب می‌رسد.

مجازات‌های شورای امنیت چیستند؟

طبق فصل ۷ شورا می‌تواند مجازات‌هایی از قبیل قطع کامل یا جزیی روابط اقتصادی، ارتباطات زمینی، هوایی، دریایی، پستی، تلگرافی، بیسمی و دیگر وسایل ارتباطی و هم‌چنین قطع روابط دیپلماتیک را در نظر بگیرد. این مصوبات برای تمامی اعضای سازمان ملل (۱۹۳ کشور) لازم‌الاجراست.

ضمنا چنانچه شورای امنیت تشخیص دهد که اقدامات مذکور (مجازات‌های دیپلماتیک و اقتصادی) در حد کافی نبوده می‌تواند از نیروهای نظامی، هوایی و دریایی یا هر وسیله دیگری نیز استفاده نماید.

روند صدور قطعنامه چگونه است؟

شورای امنیت پنج عضو دائم و ده عضو انتخابی دارد. پنج عضو دائم (آمریکا، بریتانیا، فرانسه، چین و روسیه) در تصمیم‌گیری‌های شورا حق وتو نیز دارند. ده عضو غیردائم نیز هم‌اکنون استونی، هند، ایرلند، کنیا، نیجریه، نروژ، سنت وینسنت و گرنادین‌ها، تونس و ویتنام هستند.

این شورا در زمان‌های مشخصی اجلاس برگزار نمی‌کند. بلکه به محض اینکه شرایط ایجاب کند با درخواست رئیس شورا فوراً تشکیل جلسه می‌دهد.

هر عضو شورای امنیت دارای یک حق رأی است. برای تصویب قطعنامه تمام پنج عضو دائم و حداقل ۴ عضو غیردائم باید رأی مثبت دهند. به عبارت دیگر ۹ رای از ۱۵ رای لازم است.

در این صورت پیش‌نویس بلافاصله تصویب و مطابق تاریخ‌های پیش‌بینی‌شده در آن اجرایی می‌شود.

امکان صدور قطعنامه جدید علیه ایران وجود دارد؟

پیش از این هم این احتمال مطرح بود؛ چراکه برخی گمان می‌کردند که در صورت عدم احیای برجام تا پایان تابستان، احتمال دارد اروپایی‌ها پای ایران را به واسطه پیشرفت‌های قابل توجه اخیر در برنامه هسته‌ای به شورای امنیت باز کنند. اما حالا به نظر می‌رسد به اتهامات واهی دیگری چنین قصدی دارند.

اگر پرونده ایران به شورا ارجاع یابد، رای آمریکا و بریتانیا، یعنی دو عضو از پنج عضو دائم با توجه به موضع‌گیری اخیرا آن‌ها قطعی به نظر می‌رسد. شاید مهم‌ترین مانع تصویب یک قطعنامه امکان وتوی چین و روسیه باشد. اگرچه این دو کشور علیرغم روابط نسبتا بهتر با ایران، در صدور قطعنامه‌های قبلی علیه کشور همکاری کرده بودند. البته پکن و مسکو سال گذشته راه آمریکا برای تصویب قطعنامه علیه ایران را سد کردند.

سابقه ایران در شورای امنیت

این نهاد تاکنون ۶ قطعنامه علیه پرونده اتمی ایران تصویب کرده که ۴ تا از آن‌ها حاوی تحریم‌های تازه بوده است. این قطعنامه‌ها بین سال‌های ۸۵ تا ۹۰ یعنی در زمان دولت احمدی‌نژاد تصویب شدند.

قطعنامه 1696 و ۱۷۳۷: پس از آنکه در فروردین ۸۵ دانشمندان ایرانی موفق به تولید چرخه کامل سوخت هسته‌ای در مقیاس آزمایشگاهی شدند و ایران به کشورهای عضو باشگاه اتمی پیوست، اولین قطعنامه شورای امنیت در ارتباط با ایران صادر شد که از تهران می‌خواست «تمام فعالیت‌های مرتبط با غنی‌سازی و تحقیق و توسعه هسته‌ای را تعلیق نماید و از سوی آژانس بین المللی انرژی اتمی مورد راستی آزمایی قرار بگیرد». قطر تنها رای منفی را به تصویب آن داده بود. ۵ ماه بعد نیز قطعنامه ۱۷۳۷ بدون هیچ رای مخالف تصویب شد که بیشتر فعالیت‌های تجاری، مالی، موشکی و هسته‌ای ایران را هدف قرار داده بود و در واقع اولین لیست تحریمی ایران را شامل می‌شد.

قطعنامه‌های 1747 و ۱۸۰۳: شورای امنیت در سال ۸۶ دو بار افراد و موسسات بیشتری را به دلیل فعالیت‌های مرتبط به هسته‌ای و موشکی در فهرست تحریم‌ها قرار داد. این دو رای‌گیری یکی بدون رای مخالف و دیگری با یک رای ممتنع (از سوی اندونزی) بود.

قطعنامه 1835: این قطعنامه کوتاه تصویب شده در سال ۸۷ تنها بر اجرای قطعنامه‌های قبلی تاکید داشت.

قطعنامه 1929: در سال ۸۹ در واکنش به غنی‌سازی 20 درصدی توسط ایران تصویب شد.

البته در تیر ۹۷ به دنبال توافق برجام، قطعنامه ۲۲۳۱ تصویب شد که اجرای تمامی ۶ قطعنامه قبلی را لغو کرد.

یک شکست آمریکا در شورای امنیت برای محکومیت ایران

اما آخرین تلاش واشنگتن در این ارتباط با شکستی سنگین همراه بود. در مرداد سال ۹۹ قطعنامه پیشنهادی آمریکا برای تمدید تحریم‌های تسلیحاتی علیه ایران با ۱۱ رأی ممتنع، ۲ رأی موافق (توسط ایالات متحده و جمهوری دومینیکن) و ۲ رأی مخالف (از سوی چین و روسیه) به تصویب نرسید.

اخبار مرتبط
پربازدیدهای اخیر
تازه‌ترین‌ها
پیشنهاد سردبیر