مروری بر آثار رکود ۲۰۰۸ بر قیمت کالاهای پایه

چرا بورس تهران باید از رکود اقتصاد جهانی بترسد؟

چرا بورس تهران باید از رکود اقتصاد جهانی بترسد؟
  • افزودن به علاقه‌مندی‌ها
  • اشتراک‌گذاری
  • 4 پسندیدن
این روزها در اقتصاد جهانی یکی از سناریوهای محتمل وقوع رکود اقتصادی به دنبال سیاست‌های انقباضی شدید از سوی بانک‌های مرکزی بزرگ جهان به خصوص آمریکا است. در این خصوص فدرال رزرو آمریکا در یک اقدام نادر نرخ بهره خود را چهارشنبه به میزان ۰.۷۵ درصد افزایش داد. عبور سلامت اقتصاد جهانی از وضعیت کنونی سخت به نظر می‌رسد؛ برخی احتمال رکود را پررنگ می‌دانند، برخی دیگر اما حتی در سناریوی بدبینانه اقدامات بانک‌های مرکزی را در کنترل تورم جهانی موثر نمی‌دانند و توامان انتظار رکود همراه با تورم بالا را مطرح می‌کنند. اما چرا رکود اقتصاد جهانی برای ایران مهم است؟

بورسان – سلیمان کرمی:‌ در خصوص اثر رکود جهانی بر ایران می‌توان موارد متعددی را مطرح کرد؛ اما موضوع این گزارش صرفا به بورس و یکی از مهمترین عوامل اثرگذار بر سودآوری شرکت‌های بورسی متمرکز شده است. عمده وزن بازار سهام کشور را شرکت‌های کالایی به خود اختصاص داده‌اند و نگاهی به لیست ۵۰ شرکت بورس تهران وزن بالای این شرکت‌ها را در بورس به خوبی نشان می‌دهد. برای درک اثر رکود جهانی بر بورس تهران شاید بهترین راه مرور رکود پیشین اقتصاد جهانی در سال ۲۰۰۸ و اثر آن بر قیمت کالاهای پایه و خام (مورد توجه بورس تهران) باشد. در عکس‌های زیر برخی از نمودارهای کالاها را مشاهده می‌کنید. در این نمودارها به نوسان قیمتی کالاها حوالی سال ۲۰۰۸ توجه کنید. این ریزش‌ها همان منشا نگرانی شدید از اثر احتمالی رکود جهانی بر بورس تهران است.

Loading...
روند قیمتی نفت برنت
Loading...
روند قیمتی سنگ‌آهن

اما آیا رکود احتمالی پیش روی اقتصاد جهانی با سال ۲۰۰۸ مشابه است؟ اگر بنا بر تکرار سناریوی ۲۰۰۸ برای کالاها باشد، بورس تهران نیز از این موضوع اثر منفی می‌پذیرد؟ در این گزارش نگاهی اجمالی به سوالات پیرامون اثر رکود جهانی بر بورس تهران داریم.

نگرانی از شیوع یک رکود فراگیر در اقتصاد جهانی مشهود است و پس از افزایش نرخ‌ بهره ضربتی فدرال رزرو آمریکا در دو نشست اخیر و احتمال ادامه این رویه در جلسات آتی این نگرانی تشدید شده است. در این خصوص بازار سهام آمریکا ریزش سنگینی را تجربه کرده است و در دو هفته گذشته بیش از ۱۰ درصد افت را به ثبت رسانده است (شاخص S&P500). قیمت کالاها هم عقب نشسته است و شاید به سطوحی رسیده که همه را منتظر حرکت بعدی نگه داشته است. این نقطه شاید مهمترین عامل اثرگذار بر بورس تهران باشد. اگر بنا بر رکود فراگیر در اقتصاد جهانی باشد شاید باید منتظر افت سنگین قیمت کالاها بود. این همان خاطرات تلخ سال ۲۰۰۸ را زنده می‌کند. در نمودارهای زیر نوسان قیمتی کالاها را در سال ۲۰۰۸ و پیش از بحران مشاهده کنید. دقیقا پس از یک اوج‌گیری شدید، قیمت‌ها سقوط سنگینی را تجربه کرده‌اند. در ادامه گرچه شاهد ریکاوری نسبتا سریع در بازارها بوده‌ایم اما هراس فعلی از ریزش سنگین کالاها می‌تواند برای بورس تهران دردسرساز شود. بر این اساس اگر بنا باشد که قیمت کالاها افت این‌چنینی را تجربه کنند امید بورسی‌ها به وضعیت متغیرهای کلان داخلی اقتصاد کشور به خصوص نرخ دلار خواهد بود. این موضوع در گزارش‌های آینده مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

Loading...
روند قیمتی مس
Loading...
روند قیمتی روی
Loading...
روند قیمتی اوره

آیا همه کالا افت شدید خواهند داشت؟

واقعیت آن است که در شرایط بحران و وقوع احتمالی یک رکود فراگیر در اقتصاد جهانی نمی‌توان تحلیل دقیقی ارائه کرد. اما نوسان هفته‌های گذشته قیمت جهانی کالاها و واکنش قیمت‌ها به تصمیمات بانک‌های مرکزی شاید راهنمای خوبی باشد. شاید جالب‌ترین وضعیت به نفت برمی‌گردد؛ جایی که در تغییر پارادایم حوزه انرژی بین‌المللی به سمت انرژی‌های پاک، نفت قصد عقب‌نشینی از سطوح بالای خود نداشته است. این موضوع برای گاز هم مشاهده می‌شود. ممکن است این موضوع مطرح شود که در‌ بازار فلزات مثل مس نیز با توجه به اثر این تغییرات فاز به سمت انرژی پاک از قیمت مس حمایت می‌کند. این موضوع درست است و تحلیل‌های زیادی نسبت به احتمال اوج‌گیری بیشتر مس مشاهده می‌شود. اما در هفته‌های گذشته دکتر مس مسیر نزولی را با سیگنال‌های انقباضی تجربه کرده است. این موضوع برای دیگر کالاهای پایه دارای اهمیت برای بورس تهران نیز مطرح است. بر این اساس هراس از رکود اقتصادی برای بورس تهران طبیعی است اما شاید برای تمامی صنایع اثر یکسانی را شاهد نباشیم.

رکود سنگین تقاضا بازارها را به سکون می‌کشاند؟

اما نکته مهم اینکه اگر بنا بر رکود سنگین تقاضا در بازار جهانی باشد احتمالا تمام بازارها را تحت تاثیر قرار دهد. اینجا دیگر ممکن است موضوع سفرهای تابستانی و حمایت از قیمت فراورده‌های نفتی نیز کنار برود. درست است که فعلا و آن هم برای آینده کوتاه‌مدت صنعت نفت و پالایش نفت به نظر امنیت بیشتری را از خود در برابر رکود احتمالی بازار جهانی نشان می‌دهد (قیمت گازوییل با ثبت رکوردهای تازه روز گذشته در خلیج فارس تا ۱۷۶ دلار بر بشکه نیز رسیده بود)؛ اما واقعیت این است شدت ضربات انقباض سنگین پولی بانک‌های مرکزی می‌تواند کل تقاضا را با رکود سنگین مواجه کند. در این متن کوتاه صرفا تلاش شد اهمیت رکود جهانی بر بورس تهران از یک جنبه را شرح دهیم و طبیعتا این موضوع نیاز به بررسی بیشتر و از جنبه‌های مختلفی دارد. صرفا پیام نخست این مطلب آن است که قطعا اگر بنا بر رکود در اقتصاد جهانی باشد سرمایه‌گذاران بورسی باید در انتظار اثرات آن در بورس تهران باشند. با این حال شاید بر خلاف سال ۲۰۰۸ شدت افت به دلیل سطوح‌ بالای انرژی آنقدر سنگین نباشد (تورم بالا باقی بماند) یا اینکه شدت واکنش همه کالاها و بازارها یکسان نباشد.

Loading...
روند قیمتی اونس طلا
اخبار مرتبط
پیشنهاد سردبیر