عبرت‌های چینی انحراف در خانه‌سازی دولتی

ماجرای شهر ارواح چینی چیست؟

  • افزودن به علاقه‌مندی‌ها
  • اشتراک‌گذاری
  • پسندیدن

مداخله دولت چین در بازار مسکن به شکل «فقط مسکن‌سازی در حومه» به جای حل مشکل «تامین خانه ارزان» یکسری «شهر ارواح» در اطراف کلان‌شهرها به وجود آورده است. معادل جمعیت فرانسه، خانه‌خالی در چین وجود دارد که غالب آنها در شهرهای جدید فاقد خدمات قرار دارد. آسیب‌شناسی اوضاع مسکن در پرجمعیت‌ترین کشور جهان نشان می‌دهد مقامات چینی طی دو دهه با یک سیاست انحرافی به دنبال ایجاد «حومه ارزان» بودند تا بحران «مسکن گران» را حل کنند؛ اما نه تنها جواب نگرفته‌اند که یک بحران اقتصادی هم افزوده‌اند. دولت این کشور با نادیده گرفتن «سازوکار بازار» که مهم‌ترین شاخص آن، «نیازسنجی منطقه‌ای» است، حمایت‌های تسهیلاتی گسترده از غول‌های ساختمانی برای برج‌سازی در اطراف کلان‌شهرها به‌عمل آورد، نتیجه آن شد که «تقاضای مصرفی» با وجود سختی دسترسی به مسکن در مرکز (شهرهای اصلی)، رغبت نمی‌کند در حومه‌های فاقد امکانات، ساکن شود. بدهی بانکی سازنده برج‌ها، تهدید اقتصاد چین شده و از طرف دیگر، سه چالش بزرگ مسکن روی زمین مانده است.

دولت چین بعد از دو دهه «مداخله انبوه» در بازار ساخت مسکن، نه‌تنها به هدف نهایی خود که «تامین مسکن برای خانه‌اولی‌ها» بود نرسید که پیامد این دخالت باعث دو بحران در بازار ملک و اقتصاد این کشور نیز شده است. بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» از نحوه سیاستگذاری چین در بازار مسکن این کشور نشان می‌دهد، فرجام حمایت‌های آشکار و پنهان دولت از غول‌های ساختمانی چینی برای «ساخت شهرهای جدید در حومه شهرهای مادر» بدون آنکه «کاهش قیمت مسکن در شهرهای بزرگ از طریق مهاجرت اختیاری شهروندان به این مناطق جدید» را به همراه داشته باشد فقط باعث تولید «شهرهای ارواح» در حومه‌ها شد. مقامات بخش مسکن چین تصور می‌کردند با تولید برج‌های مسکونی در بیرون شهرهای بزرگ می‌توانند باعث انتقال جمعیت و کمک به تامین مسکن خانواده‌ها شوند اما از آنجا که این عرضه‌ها بدون تطابق با تقاضا شکل گرفت، تقاضای مصرفی (واقعی) ارتباط معناداری با حومه برقرار نکرد.

در اینجا بخش‌هایی از گزارش دنیای اقتصاد را با هم می‌خوانیم:

هشدار 2016 صندوق بین‌المللی پول

مداخله در بازار ساخت باعث شد حومه‌های مملو از خانه، به شکل مصنوعی اسم «شهر جدید» را یدک بکشد اما از «تامین خدمات سکونتی جذاب و قابل رقابت با شهرهای بزرگ» عملا جا بمانند و همین پارامتر در نقش «مانع برقراری ارتباط بین عرضه‌های حومه و تقاضای مرکز»، باعث «خالی ماندن خانه‌های بیرون شهرهای اصلی» شود. یک نمونه اصلی «شهر ارواح» در چین – اوردوس- 20 سال پیش با هدف «تامین مسکن» احداث شد و امروز جمعیت ساکن در آن، معادل یک بیستم ظرفیت ساختمان‌های این منطقه است. بحران تشدید «شهر ارواح» در چین را صندوق بین‌المللی پول، سال 2016 خطاب به مقامات این کشور هشدار داده بود. آن زمان، حجم خانه‌های خالی در چین، 49 میلیون واحد بود.

تولید «خانه خالی» با اعتبارات بانکی

یک گزارش رسمی از اوضاع مسکن چین خبر می‌دهد که به اندازه «یک فرانسه» در چین، «خانه‌خالی» وجود دارد. برآورد جدید از کل واحدهای مسکونی خالی از سکنه در چین از وجود 65 میلیون خانه‌خالی حکایت دارد که این تعداد ملک معادل جمعیت فرانسه است. بیش از 20 درصد موجودی مسکن چین، خالی از سکنه است که البته این نسبت در شهرهای کوچک و حومه‌ها، بیش از این رقم است. عمده خانه‌های خالی در حومه‌هایی قرار دارد که شرکت‌های بزرگی همچون «اورگرند» آنها را به صورت برج‌های لوکس احداث کرده‌اند. «اورگرند» دومین غول ساختمانی چین است که به خاطر بدهی 304 میلیارد دلاری به بانک‌ها و موسسات مالی، خطر بحران مالی شبیه 2008 را در اقتصاد جهان به وجود آورده است. این بدهی سنگین همان پیامد دخالت دولت در بازار مسکن است که به شکل بحران برای شرکتی که بی‌محابا و بدون توجه به وضعیت واقعی تقاضای مسکن، سرمایه‌گذاری بدون بازگشت انجام داده است. اما گذشته از این بحران، درون بازار مسکن چین نیز از محل همین دخالت به ظاهر «مشکل‌گشا»، آسیب دیده است.

دو ساعت تا «شهر ارواح»

اگر یک یا دو ساعت به بیرون از شانگهای یا پکن رانندگی کنید، با پدیده جالبی روبه رو خواهید شد. ساختمان‌های بلند و مدرن اما متروک. این پدیده آن چیزی است که با نام «شهرهای ارواح چین» شناخته می‌شود و در سراسر این کشور آسیایی به چشم می‌خورد.«بیزنس اینسایدر» در گزارشی به بررسی شرایط مسکن در چین پرداخته و تاکید کرده است که این شهرهای ارواح به منبع جدیدی برای سرمایه‌گذاری مبدل شده است اما خودچالشی متعادل کردن عرضه و تقاضا بر این بازار سایه افکنده است.گرچه به این ساخت و سازها به چشم محرک رشد اقتصادی نگاه می‌شود اما آماری از شمار دقیق واحدهای خالی در چین وجود ندارد. بنا به گزارش «بیزنس اینسایدر»، لی گان- استاد اقتصاد در دانشگاه تگزاس و مدیر مرکز نظرسنجی و تحقیق برای امور مالی چین بر این باور است از آنجا که تعریف مشخصی از «شهر ارواح» وجود ندارد، نمی‌توان در باب تعداد دقیق آن صحبت کرد. می‌توان از شهر اوردوس که به کانگ‌باشی نیز معروف است به عنوان مشهورترین شهر ارواح چین نام برد که در استان مغولستان داخلی واقع است. بنا بود در اوایل سال 2000 این شهر خانه نزدیک به یک میلیون نفر باشد ، اما تنها 300هزار نفر در این شهر ساکن شدند و در سال 2016 شمار ساکنان آن به 100هزار نفر رسید. در اوایل سال جاری اما چین با انتقال برخی از مدارس برتر چین به این شهر، ساکنان بسیاری را راهی این شهر کرد اما همچنان انبوهی از خانه‌های خالی در این شهر وجود دارد. واحدهای خالی مسکن، بخش قابل توجهی از بازار املاک و مستغلات در چین را تشکیل می‌دهند و اندازه آن دو برابر بازار خانه‌های مسکونی در ایالات متحده است و ارزش آن در سال 2019 به 52 تریلیون دلار رسیده است. بنا به گزارش «وال‌استریت ژورنال»، حدود 21 درصد خانه‌ها یا به عبارتی 65میلیون واحد مسکن در چین، خالی است. با این شمار خانه خالی می‌توان تمامی شهروندان فرانسه را در خانه‌های خالی چین ساکن کرد. با این وجود، برخلاف بخش‌هایی از ایالات متحده و ژاپن که خانه‌های خالی در مناطق متروک قرار دارند، خانه‌های خالی در چین، رها نشدند و بسیار مدرن و در شرایط مناسب اما خالی هستند. بسیاری بر این باورند که «شهرهای ارواح» یک پدیده منحصر به‌فرد چینی است.

اخبار مرتبط
پربازدیدهای اخیر
تازه‌ترین‌ها
پیشنهاد سردبیر