چشم‌انداز تورم ۱۴۰۰؛ ماشین چاپ پول در سال ۹۹ چگونه کار کرد؟

  • اشتراک‌گذاری
  • 💜5
  • 👁️4337
  • 💬0

بورسان: متغیر‌های پولی و آمار نقدینگی هر کشور مهم‌ترین آمارهای اقتصادی آن کشور هستند و همیشه فعالان بازارها این عامل را در تحلیل‌های خود مورد توجه ویژه قرار می‌دهند. در این برنامه مسعود جعفری، کارشناس بازار سرمایه، با مروری بر جهش‌های ارزی اخیر به جزییات روند متغیرهای پولی پرداخت. وی در خصوص اوج و افول‌های شاخص تورم در سال ۹۹ و شرایط سخت رهایی از بیماری تورم و چشم‌انداز ۱۴۰۰ شاخص ‌قیمت‌ها توضیح داد:

در دوره اول آقای روحانی رشد اقتصادی تقریبا نرمال و تورم تقریبا کنترل شده بود؛ اما آمار نقدینگی روز به روز در حال افزایش بود و اقتصاددانان نسبت به این خطا هشدار می‌دادند.

اتفاق‌های متعددی باعث شد که نشانه‌های تورم را در جامعه حس کنیم. هر یک از این رخداد‌ها باعث ایجاد موجی از تورم شدند.

موج اول تورم را در ماه‌های ابتدایی سال ۹۷ تجربه کردیم؛ که به دنبال رئیس‌جمهوری ترامپ در آمریکا و خروج او از برجام اتفاق افتاد. در این دوره اتفاقات بسیار مهمی مثل ظهور ارز ۴۲۰۰ تومانی و هدر رفت منابع دلاری داشتیم.

موج دوم تورم در پایان سال ۹۷ با آغاز تحریم نفتی رخ داد. می توان گفت در میانه‌های سال ۹۸ این تحریم‌ها در دل خود هضم کرد چرا که اقتصاد ما کامودیتی محور است در نتیجه توانست تحریم‌ها را دور بزند.

موج سوم تورم را تنش‌های سیاسی و ویروس کرونا سال ۹۸ به اقتصاد ایران تحمیل کردند. در نتیجه تمامی این موارد به همراه کسری بودجه باعث شد تقاضا ضربه بخورد و تورم را در سال ۹۹ شاهد باشیم.

همیشه سیالیت نقدینگی است که باعث تورم در بازارهای کالایی می‌شود. بانک‌ها نهادی هستند که پس‌اندازکننده‌ها را به سرمایه‌گذاران وصل می‌کنند. اما در شرایط نرخ بهره واقعی منفی، شرایط به گونه دیگری رقم می‌خورد. افراد تورم ۴۰ تا ۵۰ درصدی را حس می‌کردند، اما نرخ‌های بهره بسیار پایین‌تری داشتیم و افراد پول خود را به جای حساب‌های بلندمدت، در حساب جاری سرمایه‌گذاری کردند و این باعث افزایش نقدینگی شد. از نمودارها مشخص است که رشد پولی همیشه یک قدم جلوتر از رشد تورم اتفاق افتاده است.

نرخ رشد پول در شهریور امسال تقریبا صفر شد و از نیمه دوم سال با روی کار آمدن بایدن و کاهش تنش‌های سیاسی جهانی، شاهد بازگشت بخشی از پول به سمت بانک‌ها و ثبات نسبی در اقتصاد هستیم.

همیشه درآمد‌های نفتی بوده که تورم ما را سرکوب کرده است. این درآمدها به جای اینکه صرف زیر ساخت‌های کشور شود به راحتی خرج هزینه‌های جاری شده است. در دهه ۸۰ و سال‌های ۹۲ تا ۹۵ رشد نقدینگی بالا بوده ولی تورم سرکوب شده است. پول بیش از حد در جامعه باعث گرانی می‌شود و با دنبال کردن ردپای این نقدینگی به منابع نفتی می‌رسیم. به این شکل عملا اقتصاد را به خارج کشور گره می‌زنیم و این جزو معضلات اقتصاد است.

واقعیت دیگر از داده‌های تورمی

تورم سال گذشته در یک قدمی ۵۰ درصدی قرار گرفت. تمامی گروه‌های کالایی با پرش ارزی سعی کردند خود را تعدیل کنند. در دنیا با افزایش نرخ ارز کالاهایی که مرتبط با واردات هستند رشد قیمت را تجربه می‌کنند، ولی در اقتصاد ما به دلیل کسری بودجه فراوان و اقتصاد ناپایدار و همچنین نهادینه شدن اینکه همواره همراه با جهش‌های ارزی تورم بالایی داریم در ذهن فعالان بازارهای مالی، نرخ ارز نماگر و دماسنج تمام قیمت‌ها محسوب می‌شود.

تورمی که اقشار پایین جامعه در سال 99 تجربه کردند تورم ۶۱ درصدی بود نه 48 درصدی که در آمارهای بانک مرکزی می‌بینیم. با توجه به هزینه مرکز آمار در سال ۸۰ سالانه، تقریبا سه میلیون تومان و اکنون ۵۶ میلیون تومان هزینه می‌کند. قدرت خرید خانوار‌ها تقریبا ۴۵ درصد کاهش یافته است.

عملیات بازار باز و هدف‌گذاری تورمی توسط رئیس بانک مرکزی بعد از ۳۰ سال رخ داد. هدف‌گذاری تورمی به تنهایی کافی نیست و آمارها نشان می‌دهد بیشتر برای تامین مالی دولت بوده است. این یک ابزار است و ابزار‌ها زمانی درست کار می‌کنند که اقصاد درست کار کند.

بهبود ترازنامه بانکی و کسری بودجه دولت دو مورد مهم هستند که باید حل شوند. در کل تا شبکه بانکی اصلاح نشود هیچ راه‌حلی ایجاد نمی‌شود.

اخبار مرتبط
💬 نظرات
برای نظر دادن وارد شوید
هنوز نظری داده نشده است، شما اولین نفر باشید...
پربازدیدهای اخیر
تازه‌ترین‌ها
پیشنهاد سردبیر