جلسه رئیس جمهور با مدیران بانک‌ها پس از ده سال‌

هشدار همتی برای سیاست‌های اقتصادی رئیسی

  • افزودن به علاقه‌مندی‌ها
  • اشتراک‌گذاری
  • 3 پسندیدن
امروز ابراهیم رئیسی دیداری را با مدیران بانک‌های خصوصی و دولتی داشته که بنا به گفته احسان خاندوزی، وزیر اقتصاد دولت، مجددا پس از ده سال برقرار شده است. در این دیدار نکات مهمی مطرح شده که از جمله آن می‌توان به تاکید رئیس جمهور در راستای اعطای وام بدون اخذ وثیقه (ضامن) و نیز هدایت نقدینگی به سمت تولید اشاره کرد. تاکیدی که واکنش عبدالناصر همتی، رئیس کل سابق بانک مرکزی، را در بر داشت به نحوی که این سخنان را در راستای تسلط مالی دولت و فشار اضافه بر شبکه بانکی و در نهایت استقراض از بانک‌ مرکزی و چاپ پول دانسته است.

بورسان: امروز ابراهیم رئیسی دیداری را با مدیران بانک‌های خصوصی و دولتی داشته که بنا به گفته احسان خاندوزی، وزیر اقتصاد دولت سیزدهم، پس از ده سال مجددا برقرار شده است. از این دیدار چند ساعته خروجی‌ای جز سخنان رئیس جمهور با مدیران بیرون نیامده است که محتوای عمده این سخنان تقریبا همان چیزی است که مدت‌ها قبل در دیدار وزیر اقتصاد با مدیران بانک‌های دولتی بوده است.
با این حال برخی از وجوه سخنان ابراهیم رئیسی در این دیدار اهمیت دارند که از جمله آن تاکید بر اعطای تسهیلات مبتنی بر اعتبارسنجی، عدم تملیک واحدهای تولیدی توسط بانک‌ها و نیز هدایت نقدینگی به سمت تولید است. متاسفانه تاکید مجدد رئیس جمهور بر اصطلاح هدایت نقدینگی مخصوصا در شرایطی که طی ماه‌های اخیر فشارهای بودجه‌ای با محوریت افزایش بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی پیشران اصلی افزایش پایه پولی بوده نگرانی از خود متناقض بودن سیاست‌های دولت در زمینه کنترل تورم را هنوز جدی کرده است.

اخذ وام بدون وثیقه و ضامن؟

در این دیدار ابراهیم رئیسی بر چند نکته اساسی تاکید داشته که مهم‌ترین آن اعطای تسهیلات به افرادی است که وثیقه و ضامن ندارند. در واقع اساسا این رویکرد بسیار درست است؛ چرا که به صورت کلی مساله وام‌دهی به خانوارها کمک می‌کند بتوانند مصرف خود را طی زمان جابجا کنند که عملا این امکان برای بسیاری از ایرانیان فراهم نیست.
البته مهم‌ترین دلیل عدم امکان اخذ وام برای بسیاری از مردم منفی بودن نرخ حقیقی سود است به نحوی که بانک‌ها همیشه انبوهی از تقاضای وام دارند؛ چرا که نرخ سود ابلاغی توسط بانک مرکزی از تورم انتظاری افراد کم‌تر است و به همین دلیل بانک‌ها عموما علاقه دارند وام‌ را به افراد نزدیک خود (برای بانک‌های دولتی افراد نزدیک معادل شرکت‌های دولتی و خود دولت است و برای بانک‌های خصوصی نیز شرکت‌های زیرمجموعه آن‌ها است) بدهند. طبعا در چنین شرایطی تاکید بر ارائه وام مبتنی بر اعتبار افراد عملا با دشواری‌های زیادی مواجه است؛ و گرنه چه کسی است که نداند مساله اخذ وام در کشور ما عملا تبدیل شده به رانتی که تنها افراد معدودی امکان آن را دارند. اما در این دیدار سخنان دیگری نیز گفته شده که محور کمپین تبلغیاتی دولت رئیسی نیز بود و آن بحث هدایت نقدینگی است.

هدایت نقدینگی همچنان مورد تاکید دولت رئیسی

دیگر بخش مهم سخنان ابراهیم رئیسی، این بار در قامت رئیس جمهور، تاکید بر هدایت نقدینگی به سمت تولید بود. کلمه‌ای که البته در گزارش‌های وزارت اقتصاد به هدایت اعتبار تغییر یافته بود؛ اما هنوز نزد ابراهیم رئیسی همان معنای پیشین را دارد. متاسفانه این دیدار نشان داد ابراهیم رئیسی هنوز هم به این باور اعتقاد دارد که هدایت نقدینگی نه تنها ممکن بلکه مطلوب است. سیاستی که به باور بسیاری از کارشناسان حتی با فرض درست بودن و تغییر ادبیات به هدایت اعتبار، پیگیری آن در شرایط فعلی بر عمق بحران اقتصادی ایران خواهد افزود؛ چرا که انجام سیاست‌های کلان در محیط اقتصاد بی‌ثبات محکوم است به بالا رفتن فشار دولت به شبکه بانکی. دقیقا همین مساله را ما در شرایط فعلی مشاهده می‌کنیم به نحوی که عبدالناصر همتی، رئیس کل سابق بانک مرکزی، نیز به این مساله واکنش نشان داده است.

چرا همتی به سخنان رئیسی انتقاد کرد؟

عبدالناصر همتی در توییتی به سخنان ابراهیم رئیسی واکنش نشان داده و گفته است که « رئیس جمهور نکات خوبی به بانک‌ها ابلاغ کردند که اجرای آنها مفید است اما، دغدغه اصلی، توقف فشار به بانک‌ها برای تأمین مالی دولت و اعطای تسهیلات تکلیفی به شرکتهای دولتی است که با اضافه برداشت بانک‌ها و خرید اوراق دولتی از بانکها در ماه‌های اخیر جمعاً ۱۸۰ همت پایه پولی خلق کرده است ». در واقع عبدالناصر همتی به همان مساله همیشگی تاکید کرده است؛ اینکه ابداع ابزارهای جدید (عملیات بازار باز) اگر همراه با درک درست از تحولات بودجه‌ای و فرا بودجه‌ای دولت و نیز صنعت بانکداری نباشد ناگزیر خود را در ترازنامه بانک مرکزی به شکل چاپ پول نشان خواهد داد.

Loading...
توییت جدید همتی در واکنش به دستورات رئیسی

در چنین شرایطی که نرخ سود بین بانکی با عدم اعطای تسهیلات جدید توسط بانک‌‌ها (بنا به روایت بانک مرکزی) و نیز مداخله شدید بانک مرکزی در بازار ثانویه عملیات بازار باز و نیز افزایش سود سپرده توسط برخی از بانک‌های متخلف، نرخ سود بین بانکی هنوز هم بالا است، دولت اصرار دارد طرح‌هایی همچون مسکن ملی را اجرا کند که به صورت واضحی فشار شدیدی بر ترازنامه بانک‌ها وارد می‌کند و همان‌طور که مسولان بانک مرکزی نیز تصریح کرده‌اند تورم‌زا خواهد بود. به همین دلیل مهم‌ترین نگرانی از جلسه ابراهیم رئیسی با مدیران بانک‌ها باز هم تسلط دولت بر شبکه بانکی است به نحوی که با جهت‌گیری کلان دولت در زمینه کنترل تورم و رشد اقتصادی در تضاد است. جهت‌گیری درستی که در لایحه بودجه 1401 خود را نشان داد و مانع حدی از افزایش کسری بودجه شده بود، بیم آن می‌رود با سیاست‌های غلط در زمینه‌های دیگر به نتیجه نرسند.

اخبار مرتبط
پیشنهاد سردبیر