بورسان - Bourseon

چرا دولت نمی‌تواند قیمت دلار را کنترل کند؟

  • افزودن به علاقه‌مندی‌ها
  • اشتراک‌گذاری
  • پسندیدن
در حالی مدتی است دلار وارد کانال ۲۸ هزار تومان شده است که به باور برخی تحلیلگران و کارشناسان، بعید است بازار ارز رقمی پایین تر را به خود ببینند.

برخی صاحب نظران اقتصادی، اعدادی بالاتر از نرخ ارز در ماه‌های آتی شنیده می‌شود. کارشناسان معتقدند شرایط اقتصادی کشور به گونه‌ای است که دیگر توان تثبیت بلندمدت نرخ ارز وجود ندارد و دلار در بازه‌های کوتاه مدت روندی صعودی را در پیش می‌گیرد.

در این خصوص میثم رادپور، تحلیلگر بازارهای پولی و مالی درباره نوسانات اخیر نرخ ارز می‌گوید: اگر به بررسی تاریخچه بازار ارز در ایران بپردازیم، شاهد دوره‌های تثبیتی خواهیم بود که این دوره‌های تثبیت در گذشته طولانی تر بوده است و در مقاطعی نیز شاهد جهش بوده ایم، اما روند بازار ارز همواره روبه رشد بوده است و درحال‌حاضر نیز الگو حرکت بازار ارز کماکان به این شکل است با این تفاوت که دوره‌های تثبیت کوتاه مدت تر شده است.

وی می‌افزاید: دولت و بانک مرکزی می‌توانست قیمت‌ها را در سال‌های گذشته ثابت نگه دارد، اما دیگر قادر به این کار نیست؛ آنچه در بحث کلان اقتصادی دولت و بانک مرکزی را از ثابت نگه داشتن نرخ ارز ناتوان کرده است، به منفی بودن متوسط نرخ رشد اقتصادی ما در سال‌های گذشته، کوچک تر شدن اقتصاد، کاهش سهم فعالان بخش‌های اقتصادی و دولت از کیک اقتصادی و هزینه‌های روبه رشد دولت در سال‌های اخیر باز می‌شود.

دولت روز به روز در حال بدهکارتر شدن است

رادپور تصریح می‌کند: دولت در سال‌های اخیر در نتیجه افزایش نرخ تورم با هزینه‌های رو به رشدی مواجه بوده است؛ به خصوص هزینه هایی که دولت در قالب یارانه‌های پنهان و حامل‌های انرژی به آنها پایبند است و در سطح کلان دولت ما روز به روز در حال بدهکارتر شدن است. این خود به تنهایی به افزایش رشد نقدینگی و آثار تورمی آن دامن می‌زند.

وی عنوان می‌کند: یکی دیگر از دلایلی که دوره‌های تثبیت نرخ ارز را کوتاه تر کرده، عملکرد بانک مرکزی است و بانک مرکزی درحال‌حاضر ذخایر ارزی که پیش از این در اختیار داشت را دیگر ندارد و فروش نفت کمتر شده است و ذخایر ارزی نیز طی سال‌ها مستهلک شده است. از طرف دیگر، بانک مرکزی سال‌ها است که تحریم است و امکانات کنترل و تثبیت نرخ ارز را مانند ثابت در اختیار ندارد و همچنین بانک مرکزی در گذشته امکان فروش حواله در بازار را داشت که درحال‌حاضر دیگر این امکانات را ندارد و به طور کلی می‌توان گفت که بانک مرکزی دیگر بانک مرکزی نیست که امکان کنترل نرخ ارز و به وجود آوردن دوره‌های تثبیت بلند مدت را داشته باشد.

بازار ارز کماکان رو به رشد خواهد بود

رادپور در ادامه می‌گوید: در کشوری که ۳۰ تا ۴۰ درصد تورم دارد، به طور قطع در همه بخش‌های کالا و خدمات فشار تورم حس می‌شود و در بازار ارز نیز پیش از این قابلیت تثبیت نرخ در دوره‌های طولانی مدت وجود داشت و حال اما به دلیل آنچه گفته شد، از جمله رشد فزاینده کسری بودحه دولت، افزایش افسارگسیخته نقدینگی، کاهش امکانات بانک مرکزی در کنترل بازار ارز دوره‌های تثبیت کوتاه مدت تر شده است و انتظارها بر این است که بازار ارز کماکان روبه رشد باشد.

این فعال بازار مالی می‌افزاید: پیش از این بر اساس الگو تثبیت-جهش دوره‌های تثبیت طولانی مدت تر بوده است و حال دیگر نباید انتظار داشت که دولت و بانک مرکزی بتواند نرخ ارز را همانند آنچه پیش از این شاهدش بودیم ثابت نگه دارد.

چرا دولت در کاهش نرخ ارز عاجز است؟

وی می‌گوید: طبیعتا انتظار رشد قیمت‌ها در بازار ارز وجود دارد و در این بین عواملی مانند مذاکرات وین وابسته به جنس توافق می‌توانست در کوتاه مدت و یا بلند مدت دوره تثبیت را بلندمدت تر کند و اما تمام این عوامل حداکثر در میان مدت می‌توانستند تاثیر‌گذار باشند. وضعیت اقتصاد کلان ما به گونه‌ای است که فشارهای تورمی سرانجام باعث می‌شود که جابه جایی هایی در بازار ارز اتفاق بیافتد.

رادپور می‌افزاید: به نظر بنده وارد دوره‌ای شدیم که امکان تثبیت بلندمدت نرخ ارز وجود ندارد؛ اگر به بررسی بازار ارز در سال‌های اخیر بپردازیم شاهد جهش نرخ ارز در سال ۹۷ خواهیم بود و تا سال ۹۸ بازار کم و بیش ثابت بوده است و در سال ۹۹ دوباره جهش نرخ ارز اتفاق افتاد و این در حالی است که از زمان آقای خاتمی تا احمدی نژاد جهش نرخ ارز ۱۱ سال به طول انجامید و در سال ۹۲ که جهش نرخ ارز اتفاق افتاد، آخرین جهش به سال ۹۷ بازگشت و درحال‌حاضر در دوره‌ای هستیم که جهش نرخ ارز رو به بالا را شاهد هستیم.

وی در ادامه در پاسخ به این پرسش که در صورت به نتیجه رسیدن توافقات نرخ ارز چقدر کاهش پیدا خواهد کرد؛ متذکر می‌شود: بنده گمان نمیکنم آثار توافق از نظر کاهش نرخ ارز خیلی دامنه دار باشد؛ چراکه در سال ۹۴ که برجام امضا شد قیمت ارز ۱۰ تا ۱۵ درصد ریخت و آن هم برجامی که انتظارات جدی تری از آن داشتند و نسبت به آن خوشبین بودند.

رادپور تصریح می‌کند: درحال‌حاضر همچین خوشبینی در جامعه نسبت به توافقی که کم و بیش در بهترین حالت در حد برجام باشد وجود ندارد. در آن زمان تصور می‌شد که این توافق می‌تواند مشکلات نظام بانکی ما را حل کند و با وجود این تصورات نرخ ارز کاهش جدی پیدا نکرد و در نتیجه انتظاری مبنی بر کاهش نرخ ارز درحال‌حاضر نیست و از طرف دیگر ما در اقتصاد تورم ۶۰ تا ۷۰ درصدی داریم و این نرخ تورم در بازار ارز منعکس خواهد شد.

وی در ادامه می‌گوید: درحال‌حاضر اگر توافقی صورت گیرد فروش نفت ما افزایش پیدا خواهد کرد، درآمدهای ارزی ما بهبود پیدا خواهد کرد و بانک مرکزی خواهد توانست نرخ ارز را در دوره‌های طولانی تری ثابت نگه دارد، اما اینکه تصور شود توافق بتواند نرخ ارز را پایین بیاورد، دور از انتظار است، ولی می‌تواند فشارهای بلند مدت کلان اقتصادی را به تاخیر اندازد و قیمت ارز را در محدوده‌ای ثابت نگه دارد و اگر هم بخواهد ریزش نرخ ارزی رخ دهد نهایتا ۱۰ تا ۲۰ درصد خواهد بود نه بیشتر از آن.

توافق می‌تواند تا مدتی چشم‌انداز را روشن نگه دارد

این فعال بازارهای مالی خاطرنشان می‌کند: باید بپذیریم که بازار ارز ما بخشی از این اقتصاد است و اگر میبینیم که قیمت تمام کالاها و خدمات در حال افزایش است بازار ارز نیز افزایش قیمت‌ها را تجربه خواهد کرد و این بازار نمی‌تواند به نحو دیگری اداره شود؛ با این وجود تصور می‌شود که دولت کنترلی بر بازار ارز دارد چراکه تا مدت‌ها بازار ارز در دست دولت بوده است و همچنان تصور می‌شود که دولت باید کاری برای کنترل نرخ ارز انجام دهد، با این وجود این کار کاری نیست که مستقل از اقتصاد در بازار ارز انجام شود و با این حال برخی از اتفاقات مانند توافق می‌تواند تا مدتی چشم‌انداز را روشن نگه دارد اما توافق نیز درمان این بحران نیست.

منبع: خبرآنلاین

اخبار مرتبط
پربازدیدهای اخیر
تازه‌ترین‌ها
پیشنهاد سردبیر