خطای میانگین کم کردن در بورس و دلار

خطای میانگین کم کردن در بورس و دلار
  • اشتراک‌گذاری
  • ❤️23
  • 👁️1676
  • 💬0
میانگین کم کردن یکی از رایج‌ترین توصیه‌های سرمایه‌گذاری به افراد تازه‌وارد به ویژه در شرایط اصلاح قیمت‌ها است. اما این اقدام در درون خود یک خطای ذهنی دارد. خطایی که هرچند در ادبیات مالی مستقیما به آن اشاره نمی‌شود، اما بی‌توجهی به آن می‌تواند زیان سرمایه‌گذار را افزایش دهد. چگونه میانگین کم کردن باعث زیان می‌شود؟

بورسان-بهزاد بهمن نژاد: برای خرید سهام، دلار یا هر دارایی دیگری، زمانی اقدام می‌کنیم که انتظار داشته باشیم قیمت آن در آینده بالاتر خواهد رفت. فرضا وقتی یک سهم را در قیمت ۵۰۰ تومان جذاب می‌دانیم اقدام به خرید آن می‌کنیم. معامله‌گران حرفه‌ای چون هیجان بازار را نیز محتمل می‌دانند، همه خرید خود را یکجا در ۵۰۰ تومان انجام نمی‌دهند. زیرا ممکن است التهاب بازار باعث شود که قیمت سهم مثلا تا ۴۰۰ تومان کاهش یابد، بنابراین، خرید خود را به اصطلاح به صورت پله‌ای انجام می‌دهند و در هر افت قیمتی، میانگین خرید خود را کاهش می‌دهند.

 

دو وضعیتی که میانگین کم کردن اشتباه است

چنین الگویی به ظاهر جذاب و منطقی می‌رسد؛ اما میانگین کم کردن روشی مطلق نیست و بسته به شرایط باید آن را به کار برد. برخی افراد قیمت را تنها مبنای خرید و فروش خود می‌دانند. همین خطا باعث می‌شود احساس کنند چون یک سهم مثلا ۵۰ درصد افت کرده به نقطه ارزندگی رسیده است. حال آنکه آینده قیمت‌ها تعیین‌کننده ارزندگی است، نه اینکه یک دارایی چقدر افت یا رشد کرده است. مثلا اگر قرار باشد آرامش نسبی سیاسی به وجود آید، دلار ۲۵ هزار تومانی چون از اوج خود بیش از ۲۰ درصد افت کرده مناسب خرید نیست. یا سهمی که با انتظار دلار ۴۰ هزار تومانی رشد کرده و اکنون با تغییر انتظارات ۵۰ درصد از اوج پایین آمده، لزوما در محدوده جذاب قیمتی نیست. 

در همین رابطه بخوانید: چرا افت قیمت سهم، معیار ارزندگی نیست؟

 

پس یک وضعیت استفاده نادرست از میانگین کم کردن به زمانی برمی‌گردد که فرد به جای تحلیل آینده، روند قیمتی گذشته سهم را مبنا می‌گذارد. اما وضعیت دومی نیز وجود دارد که به نسبی بودن یک سرمایه‌گذاری برمی‌گردد. یک سرمایه‌گذار همیشه سعی دارد بهترین بازدهی را کسب کند. اینکه در یک سال سپرده بانکی ۲۰ درصد، دلار ۱۰۰ درصد و سهام ۲۰۰ درصد رشد کنند، خرید دلار لزوما سرمایه‌گذاری موفقی محسوب نمی‌شود. برخی افراد وقتی یک سهم را ارزنده می‌بینند، چشمشان به روی دیگر فرصت‌های سرمایه‌گذاری بسته می‌شود. مثلا ممکن است یک سهم پس از افت‌های متعدد، سود انتظاری ۳۰ درصدی داشته و برای میانگین کم کردن جذاب باشد؛ اما اگر هم‌زمان سهم دیگری وجود داشته باشد که پس از اصلاح، سود انتظاری ۵۰ درصدی دارد، طبیعتا میانگین کم کردن در سهمی با ۳۰ درصد سود انتظاری خطا محسوب می‌شود. اینجاست که در دوره‌های نزولی، کارشناسان تاکید می‌کنند موعد بازنگری پرتفو فرا رسیده است. به این معنا که باید با نگاهی جامع‌تر به فرصت‌های مختلف سرمایه‌گذاری، پول‌های تازه یا حتی سهام قبلی خود را به گزینه‌های جذابتر تبدیل کرد.  

 

میانگین کم کردن را کدام خطای ذهنی تشویق می‌کند؟

پاسخ این پرسش را باید در ترس از ثبت زیان جستجو کرد. موضوعی که در ادبیات مالی رفتاری بسیار روی آن کار شده است. یعنی افراد به اینکه در یک سرمایه‌گذاری مثلا ۱۰ درصد زیان ثبت کنند حساسیت بالاتری دارند تا اینکه یک سود ۵۰ درصد را از دست بدهند. این در حالی است که سرمایه‌گذار موفق کسی است که بتواند در هر لحظه سودآورترین گزینه را به پرتفوی خود اضافه کند. 

ثبت زیان، فشار روانی زیادی به ما وارد می‌کند و همین باعث می‌شود در سرمایه‌گذاری خطا کنیم. مثلا فردی سهم الف را ۱۰۰۰ تومان خریده و این سهم تا ۵۰۰ تومان افت کرده است. تحلیل‌های جدید می‌گویند این سهم در حالت خوش‌بینانه تا ۶۵۰ تومان رشد می‌کند. این در حالی است که هم‌زمان سهم ب در همان قیمت ۵۰۰ تومان وجود دارد و رشد آن تا ۸۰۰ تومان انتظار می‌رود. در یک رفتار عقلانی، فرد باید پول‌های جدید خود را به سهم ب که سود انتظاری ۶۰ درصدی دارد اختصاص دهد و حتی سهم الف را نیز با ب جایگزین کند. اما چون ثبت زیان، بار روانی بالایی ایجاد می‌کند، افراد بی‌توجه به فرصت‌های سرمایه‌گذاری موجود فقط از فرمول میانگین کم کردن استفاده می‌کنند. 

برای رهایی از این خطای ذهنی، سرمایه‌گذاران باید در هر لحظه که تحلیل‌های خود را به روز کردند، مستقل از وضعیت گذشته اقدام به خرید دارایی با بیشترین سود انتظاری کنند. البته این به معنای جابه‌جایی دائمی یا به اصطلاح دوره‌گردی بین سهم‌ها و دارایی‌های مختلف نیست که صرفا هزینه کارمزد و از دست دادن فرصت‌های رشد را به همراه دارد. بلکه صرفا تاکید بر این موضوع است که اگر فرصت سرمایه‌گذاری جدیدی را بهتر ارزیابی کردید در دام میانگین کم کردن در خرید بد قبلی خود نیفتید. 

اخبار مرتبط
💬 نظرات
برای نظر دادن وارد شوید
  • سیدحسین هاشمی

    مطلب بسیار مفیدی بود، تشکر از شما آقا بهزاد عزیز...تیمتون خیلی حرفه ای و دوس داشتنیه
  • Saeid NZM

    عالی بود ...
  • علیرضا شریفی

    عالی بود. لطفا این سبک مطالب به اشتراک بگذارید
  • علیرضا رنجکش

    حرفه ای مثل بورسان که واقعا جای خالیش حس میشد👌🏻
  • Mohsen Khodaei

    واقعا دمتون گرم عالی مثل همیشه
  • سید ابوالفضل فیضی آذر شربیانی

    تشکر
  • محمد رستمی

    مطلب بسیار مفید- باسپاس فراوان
  • alireza sepehr

    سپاس از برنامه خوب شما
  • mahdi mohammadzade

    بسیار عالی جناب بهمن نژاد
  • علیرضا ساسولی نژاد

    سلام
  • غلامرضا خسروی

    مطلب مفیدی بود من هم ازهمین روش بعدازریزش اخیر استفاده کردم مثلا درهمین ایام ریزش ازخرینگ سود خوبی کردم تنها قطعه سازی که به اندازه هفت تاقطعه ساز دیگه داره تولید وسود میکنه
  • جواد علیزاده

    سلام مرسی بله ضررها رفتارها ی هیجانی واسترس بوجود میاورد ،من سهمهای منفی کم را رد کردم ومنتظر نشدم وسهمهای بنیادی را میانگین کم کردم وسهمهای جدید خریدم که الان تو سود رفت وضرر سهمهای منفی را جبران داره میکنه با روند سعودی ولی استاد سهمهای منفی ۶۰درصدی چکار کنم گاهی اوقاد فرست فروش هم هست مثل خزامیاد ویا خریخت نمی دونم چطوری عمل کنم🌹🙏
  • مهدی قربانی

    عالی بود
  • امین نادری

    آیا عقلانیه که سهمی در زیان ۵0% است را با سهمی که انتظار رشد بیشتر داریم عوض نماییم
  • ؤمه ُخقشذه

    بله! مهم سوده دیگه، نه؟
  • محمد میرزایی

    مطلب بسیار آموزنده و مفیدی بود که شخصا دچار این خطا و توهم بودم که موجب تجدید نظر و اصلاح آن شد، ممنون
  • جواد حسینی

    آقا بهزاد، کارت درسته
  • m.k mota

    تشکر بابت زحماتتون
  • حسین جهانگرد

    عالی بود دست شما درد نکنه
  • داود اکبرزاده

    عالی بود بهزاد جان، دست کلت درد نکنه
  • mohamad mokari

    عالی بود تشکر بابت آموزش بجا / اصلا تیمتون دوست داشتنیه ،