پولیتیکو شرح داد

۸ کلید حل معمای برجام در وین

  • افزودن به علاقه‌مندی‌ها
  • اشتراک‌گذاری
  • 1 پسندیدن
پولیتیکو در گزارشی مهم از آخرین وضعیت مذاکرات رفع تحریم‌ها در وین نوشته و برخی از راهکارهایی که برای حل گره مذاکرات در موضوعات هسته‌ای، راستی‌آزمایی و تضمین روی میز مذاکرات قرار دارد را شرح داده است. به طور مثال، بحث از بین بردن زیرساخت‌های سانتریفیوژهای ایران مانند کابل‌ها و سایر تاسیسات الکترونیکی مطرح است. در همین حال دیپلمات‌های غربی گفته‌اند منتظرند این هفته تهران پیشنهاداتی در خصوص نحوه راستی‌آزمایی ارائه کند.

بورسان: نشریه پولیتیکو در گزارشی مهم برخی از راهکارهایی که برای حل گره‌ها در سه موضوع «هسته‌ای»، «تحریم‌ها و راستی‌آزمایی» و «تضمین» روی میز مذاکرات قرار دارد را شرح داده است. بخشی از متن گزارش به صورت زیر است:

آخرین دور مذاکرات احیای برجام دوشنبه پس از یک وقفه کوتاه در حالی آغاز شد که فشارهایی بر تهران وارد شد تا «فوریت» مذاکرات را احساس کند.

فرصت احیای برجام تا پایان ماه میلادی؟

برخی از مقام‌های نزدیک به مذاکرات گفتند که پنجره مذاکرات برای بازگشت به قرارداد ۲۰۱۵ ممکن است تا پایان ژانویه یا اوایل فوریه بسته شود، اگرچه برخی دیگر ادعا کردند که تاریخ مشخصی وجود ندارد.

دیپلمات‌های بریتانیا، فرانسه و آلمان هفته گذشته خاطرنشان کردند که اگرچه نمی‌خواهند «مهلت مصنوعی برای مذاکرات» تعیین کنند، اما «هفته‌ها، نه ماه‌ها» برای احیای توافق باقی مانده است.

تردید غرب درباره نیت ایران

این در حالی است که دیپلمات‌های غربی گفتند که هنوز کاملاً مطمئن نیستند که آیا ایران واقعاً علاقه‌مند به مذاکره برای بازگشت به توافق است یا صرفاً برای پیشبرد برنامه هسته‌ای خود با زمان بازی می‌کند. با توجه به کاهش زمان‌بندی، یک دیپلمات ارشد غربی گفت که از این هفته «تمامی موضوعات باید به صورت موازی مورد مذاکره قرار گیرند.»

مسأله هسته‌ای

کاهش زمان گریز به چند هفته

برجام تضمین کرد که تقریباً یک سال طول می‌کشد تا ایران به مواد شکافت‌پذیر کافی برای ساخت یک دستگاه هسته‌ای دست یابد. چیزی که امروز، کارشناسان آن را «زمان گریز» می‌نامند به تنها چند هفته کاهش یافته است.

۳ راهکار گره «هسته‌ای»

گفت‌وگو‌ها در مورد پرونده هسته‌ای بسیار فنی است، زیرا باید مراحلی مشخص شود که برنامه هسته‌ای ایران را به جایی که در سال ۲۰۱۵ بود برمی‌گرداند. در مورد برخی مسائل، راه حل‌هایی دیده می‌شود. در مورد دیگر مسائل، اوضاع پیچیده‌تر است.

برای مثال، یکی از راه‌های رهایی از مواد مازاد هسته‌ای ایران، ارسال آن به روسیه است. این کار زمان بر است، اما امکان پذیر بوده و در گذشته انجام شده است.

چیزی که بسیار دشوارتر است و هنوز بر سر آن توافق نشده است، نحوه برخورد با بسیاری از سانتریفیوژ‌های پیشرفته ایران است - ماشین‌هایی که با سرعت بالایی برای غنی‌سازی اورانیوم می‌چرخند.

بر اساس برجام، ایران مجاز به غنی‌سازی اورانیوم تا ۳.۶۷ درصد با تعداد محدودی از سانتریفیوژ‌های نسل اول خود در کارخانه زیرزمینی غنی‌سازی سوخت نطنز بود. اکنون، ایران صد‌ها سانتریفیوژ پیشرفته را در هر دو نیروگاه اصلی خود در فردو و نطنز نصب کرده است که بسیار کارآمدتر و قدرتمندتر هستند.

به گفته دیپلمات‌های غربی، برخی کشور‌ها از ایران می‌خواهند سانتریفیوژ‌های پیشرفته‌اش را نابود کند ، اما ایران ترجیح می‌دهد آن‌ها را در انبار نگه دارد. یکی از راه حل‌ها می‌تواند از بین بردن زیرساخت‌هایی مانند کابل‌ها و سایر تاسیسات الکترونیکی باشد که برای راه اندازی سانتریفیوژ‌های پیشرفته مورد نیاز است . نصب مجدد این زیرساخت ماه‌ها طول می‌کشد و می‌تواند به افزایش زمان گریز هسته‌ای کمک کند.

یکی از جنبه‌های کلیدی در این بحث، نقش آژانس بین المللی انرژی اتمی است که وظیفه بررسی پایبندی ایران به تعهدات هسته‌ای خود را بر عهده دارد. تهران در ماه‌های اخیر دسترسی بازرسان آژانس را محدود کرده است. ایران باید دسترسی کامل بازرسان را برای تایید هرگونه توافق برای احیای برجام مهیا کند. تهران همچنین باید به آژانس بین المللی انرژی اتمی دسترسی به کارت حافظه دوربین‌های نصب شده در تاسیسات هسته‌ای را فراهم کند. تهران در حال حاضر این اطلاعات را پیش خود نگه می‌دارد.

تحریم‌ها و راستی‌آزمایی

غرب منتظر پیشنهاد ایران

در حالی که وظیفه راستی‌آزمایی در سمت هسته‌ای توسط آژانس بین‌المللی انرژی اتمی انجام می‌شود، هیچ نهادی بر سمت تحریم‌ها نظارت نمی‌کند. بنابراین، مذاکره کنندگان باید در مورد چگونگی انجام این کار به توافق برسند. این یکی از موانعی است که باید به سرعت حل شود. دیپلمات‌های غربی گفتند که منتظرند ایران در این هفته در وین پیشنهاداتی ارائه کند.

۳ راهکار گره «راستی‌آزمایی»

یکی از گزینه‌ها این است که دفتر کنترل دارایی‌های خارجی ایالات متحده دستورالعملی در مورد نحوه انجام تجارت با ایران و انتشار لغو دستورات اجرایی مربوطه صادر کند . راه دیگر می‌تواند انعقاد قراردادهای صادرات نفت یا افتتاح حساب بانکی خارجی باشد.

رفع تحریم‌ها؛ گام اول آمریکا

از آنجایی که ایالات متحده به طور یکجانبه از توافق خارج شد، این واشنگتن است که احتمالاً باید «گام اول معنادار» را بردارد، همانطور که یکی از دیپلمات های ارشد غربی گفته است، و برخی از تحریم‌ها را قبل از اینکه تهران اقداماتی برای کاهش برنامه هسته‌ای خود انجام دهد، لغو کند.

تضمین

تهران بارها علناً اصرار کرده که از واشنگتن می‌خواهد ضمانت قانونی ارائه کند که واشنگتن در صورت احیای توافق دوباره از آن خارج نمی‌شود. امیر عبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران، در ماه نوامبر در گفت‌وگوی تلفنی با جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، گفت: باید تضمین جدی و کافی وجود داشته باشد که آمریکایی که قابل اعتماد نیست، دوباره از برجام خارج نشود.

اما در ایالات متحده بایدن نمی‌تواند چنین ضمانت قانونی ارائه کند. بایدن هم‌اکنون با کنگره‌ای به شدت چندپاره دست و پنجه نرم می‌کند که حتی برخی از دموکرات‌های آن هم به دیپلماسی با ایران بدبین هستند.

۲ راهکار گره «تضمین»

اما راه‌های دیگری می‌تواند وجود داشته باشد، مانند اجازه دادن به ادامه قراردادها برای مدتی حتی پس از اعمال مجدد تحریم‌ها توسط دولت آینده این کشور.

دولت بایدن همچنین می‌تواند تعهدی سیاسی بدهد که به توافق پایبند باشد؛ مشابه تعهدی که بایدن در حاشیه اجلاس سران گروه ۲۰ در اکتبر داد. این همچنین برای شرکت‌هایی که می‌خواهند با ایران تجارت کنند مهم است؛ زیرا باید نسبت به اهداف واشنگتن اطمینان کافی داشته باشند.

اخبار مرتبط
پربازدیدهای اخیر
تازه‌ترین‌ها
پیشنهاد سردبیر