نقش موثر شرکای خارجی در تولید خودرو

سهام خودرویی با برجام جذاب می‌شود؟

  • افزودن به علاقه‌مندی‌ها
  • اشتراک‌گذاری
  • 3 پسندیدن
این روزها به دنبال خبرهای خوبی که از مذاکرات وین به گوش می‌رسد سهامداران توجه بیشتری به سهام خودرویی نشان می‌دهند. این تمرکز بیش از هر چیز از خاطره سودهای شیرین نمادهای این گروه بعد از برجام ۹۴ نشات می‌گیرد. بعد از توافق هسته‌ای حضور شرکت‌های رنو و پژو در ایران توانست بازار خودروی کشور را برای مدتی متحول کند. همچنین ایران‌خودرو و سایپا نه تنها محصولات باکیفیت‌تری تولید کردند، بلکه در روند سودآوری نیز موفق‌تر بودند. آیا برجام ۱۴۰۰ هم می‌تواند ورق خودروسازان را برگرداند؟

بورسان: در این روزها که بازار سهام غرق در رخوت و رکود است، گوشه‌ای از بازار انگیزه مهمی برای صعود پیدا کرده؛ سهامداران خودرویی امیدوارند تا در پی تغییرات اخیر و آتی این صنعت بار دیگر پا گرفته و به سودآوری برسد.

قیمت‌گذاری خودرو؛ مساله‌ای که با روش غلط حل شد

آخرین تغییری که این صنعت از سر گذرانده تغییر متولی قیمت‌گذاری از شورای رقابت به ستاد تنظیم بازار بوده است. این تغییر یک جنبه مثبت و یک جنبه منفی بزرگ دارد.

جنبه مثبت آن است که مبانی شورای رقابت برای قیمت‌گذاری خودرو آن قدر نامعقول و غیرکارا بود که برای چندمین بار متوالی شرکت‌های خودروسازی را تا پای ورشکستگی برد. حذف این نهاد شبهه‌برانگیز از فرآیند تعیین قیمت کارخانه، خوشبینی‌ها به وضعیت این گروه‌ را تا حدود زیادی بیشتر کرد. ستاد تنظیم بازار معمولا از روش‌های هزینه‌محور برای تعیین قیمت محصولات استفاده می‌کند و حاشیه سود ثابتی را برای شرکت‌های تولید‌کننده در نظر می‌گیرد.

جنبه منفی این تغییر آن است که عملا قیمت‌گذاری دستوری این صنعت را همچنان تحت کنترل دارد و این عاملی است که ثابت شده نه به سود مصرف‌کننده است و نه تولیدکننده.

دیر یا زود این شیوه قیمت‌گذاری باز هم مشکل‌زا خواهد شد.

اثر خارجی‌ها بر تولید خودرو

با روی کار آمدن دولت روحانی در سال ۹۲ رفته‌رفته تعاملات کشور با دیگر اقتصادهای جهان بهبود قابل‌ملاحظه‌ای پیدا کرد و همین موضوع عاملی شد تا از سال ۹۳ روند تولید خودرو معکوس شود و از کف سال ۹۲ فاصله بگیرد.

تولید خودروی کشور در دهه ۱۳۹۰

لازم به ذکر است مجموع تولید خودروی ۳ شرکت ایران‌خودرو، سایپا و پارس‌خودرو در سال ۹۰ حدود ۱.۷ میلیون دستگاه اعلام شده است. این عدد در سال ۹۲ به ۶۸۰ هزار دستگاه تنزل پیدا کرد و بعد از آن در مسیر بهبود قرار گرفت. تا آن جا که مجموع تولیدات این ۳ شرکت در سال ۹۶ به بیش از ۱.۴ میلیون دستگاه رسید.

این رشد از ۲ عامل اساسی ناشی شد. اولی تسهیل مبادلات خارجی به دلیل عدم وجود تحریم بود، که خرید قطعات ضروری را تسهیل می‌کرد و دیگری حضور شرکای خارجی با محصولات جدید بود.

ایران‌خودرو در سال ۹۶ توانست ۷۰۵ هزار دستگاه خودرو تولید کند. این عدد در سال ۹۹ بار دیگر به ۴۸۰ هزار واحد کاهش یافته است.

از جمله محصولاتی که تولید آن در این سال‌ها کاهش یافته باید به خودروی لوگان L90، برخی محصولات گروه پژو، گروه سمند و سوزوکی اشاره کرد. جدول زیر مقادیر تولید ایران‌خودرو از این گروه‌ها را در مقاطع مهم زمانی نشان می‌دهد.

تولید ۴ گروه محصول ایران‌خودرو

همان‌گونه که مشاهده می‌شود با خروج شرکای خارجی از خودروسازی ایران، تولید L90 و سوزوکی ایران خودرو به صفر رسید؛ تولیدات سمند از سال ۹۶ تا ۹۹ تقریبا نصف شده و تولید محصولات پژو نیز ۱۰۰ هزار دستگاه کمتر شده است.

این وضعیت در رابطه با دو خودروساز دیگر هم مشهود است. پارس‌خودرو در سال ۹۶ بیش از ۲۴۰ هزار دستگاه خودرو تولید کرده که این عدد در سال ۹۹ به ۱۱۰ هزار محصول کاهش یافته است. از جمله محصولاتی که از سبد تولید پارس‌خودرو حذف شده باید به ۱۱۰ هزار دستگاه خانواده رنو اشاره کرد. فروش محصولات وارداتی سایپا نیز در سال ۹۶ به ۵۰ هزار دستگاه رسیده بود که این عدد اکنون به صفر رسیده است.

بنابراین باید گفت خروج رنو و پژو به تنهایی تولیدات خودروی کشور را بیش از ۳۵۰ هزار دستگاه کاهش داده است. اثر این موضوع بر کیفیت محصولات نیز ناگفته پیداست.

آیا فرانسوی‌ها باز می‌گردند؟

حالا یکی از مهم‌ترین ابعاد برجام برای بورس تهران آن است که آیا توافق فعلی باعث خواهد شد که رنو و پژو به ایران بازگردند یا آن که شرکت‌های معتبر دیگری به بازار خودروی ایران ورود می‌کنند؟ در مذاکراتی که هم‌اکنون در جریان است یکی از جنبه‌های مورد بحث تضمین گرفتن از آمریکا برای عدم خروج دوباره از توافق است.

در صورتی که چنین توافقی ایجاد نشود، ‌شرکای خارجی نهایتا باید به وضعیت موجود به چشم سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت نگاه‌ کنند که چندان جذاب به نظر نمی‌‌آید. به علاوه آن که قوانین مالکیت ایران یکی از موانع مهم شرکت‌های خارجی برای حضور در ایران است. به عبارتی همکاری با شرکای خارجی در صنعت خودرو از یک طرف نیازمند اخذ تضمین بقای برجام است و از سوی دیگر باید دید که سیاستمداران داخلی تا چه میزان عزم برای اصلاح ساختارها دارند.

حالت استثنا نیز آن است که شرکت‌هایی مانند رنو و پژو تصمیم بگیرند که به رغم نااطمینانی از آینده در ۲ الی ۳ سال آینده در بازار ایران حضور داشته باشند. پیش‌بینی چنین موضوعی چندان ساده نیست.

تکلیف سهام خودرویی چه خواهد شد؟

شرکت‌های خودرویی از چندین لحاظ با برجام وضعیت بهتری خواهند داشت. حتی اگر شرکای خارجی تصمیم به بازگشت نداشته باشند، کاهش تورم انتظاری می‌تواند رشد قیمت نهاده‌های تولید را کند کرده و فرصت سودآوری بیشتری را برای این شرکت‌ها فراهم کند.

همچنین دسترسی این شرکت‌ها به قطعات حساس و تعیین‌کننده وارداتی نیز تسهیل خواهد شد و می‌توان انتظار داشت شاهد رشد تیراژ تولید نیز باشیم.

کاهش نرخ دلار اگر بتواند نرخ دلار نیمایی را نیز نزولی کند می‌تواند به کاهش بهای تمام‌شده خودروسازان منجر شود. با این حال نمی‌توان چندان به چنین چشم‌اندازی امیدوار بود.

در نهایت دو مساله بازگشت شرکا و رشد متناسب قیمت‌های فروش دو عاملی هستند که می‌توانند روند سودآوری خودروسازان را متحول کرده و سهام این شرکت‌ها را بسیار جذاب کند.

اخبار مرتبط
پربازدیدهای اخیر
تازه‌ترین‌ها
پیشنهاد سردبیر