گفت‌وگوی کوروش احمدی، دیپلمات سابق با بورسان

مذاکرات برجام چقدر تا فرسایشی شدن فاصله دارد؟

  • افزودن به علاقه‌مندی‌ها
  • اشتراک‌گذاری
  • 1 پسندیدن
کوروش احمدی، کارشناس ارشد روابط بین‌الملل: برخی حدس می‌زنند فعالیت غیرعادی شدید اولیانوف، سفیر روسیه نزد آژانس در وین، از ابتدای مذاکرات به این خاطر است که او در تلاش است پس از صحبت اخیر ظریف، آب رفته را به جوی بازگرداند. / هنوز با این مسأله که مذاکرات فرسایشی شود فاصله داریم. مذاکرات قبلی که در سال 94 نهایی شد بیش از دو سال طول کشید. حال آنکه شرایط و مسائل بسیار پیچیده‌تر است، مذاکرات غیرمستقیم دنبال می‌شود و با وقفه‌هایی نیز همراه بوده است.

بورسان: امروز عراقچی، مذاکره‌کننده ارشد کشورمان در وین خبر داد که دور پنجم گفت‌وگوها بدون توافق به پایان رسیده است و قرار است هیات‌ها به کشورشان برگردند. این در حالی است که برخی به ویژه اولیانوف، نماینده هیات روس در روزهای اخیر بارها عنوان می‌کردند احتمالا این آخرین دور مذاکرات باشد. کوروش احمدی، دیپلمات اسبق ایران در سازمان ملل متحد و کارشناس ارشد روابط بین‌الملل در گفت‌وگو با بورسان توضیح می‌دهد که اولا چرا آقای اولیانوف چنین اظهاراتی داشته و ثانیا آیا مذاکرات به زودی تمام می‌شود یا باید انتظار به طول انجامیدن آن را داشت؟

چرا اولیانوف در مذاکرات وین چنین فعال است؟

این دیپلمات سابق به بورسان می‌گوید: فعالیت اولیانوف، سفیر روسیه نزد آژانس در وین، از ابتدای این روند بسیار شدید بوده است؛ به طوری که وی در فضای مجازی بسیار فعال بوده و نظرات عموما مثبتی را درباره مذاکرات به اشتراک می‌گذارد. روشن نیست در بین تمام کشورهای فعال در وین، چرا این مقام روسی تا این حد فعال شده است. برخی حدس می‌زنند او می‌خواهد پس از صحبت آقای ظریف درباره اینکه روس‌ها در دوره قبل در روند مذاکرات به ضرر ایران اخلال ایجاد می‌کردند، آب رفته را به جوی بازگرداند و با چهره جدیدی فضا را تلطیف کند. در هر حال این شکل فعال بودن خیلی عادی نیست.

هنوز با فرسایشی شدن خیلی فاصله داریم

وی در خصوص سوال دوم تصریح کرد: هنوز با این مسأله که مذاکرات فرسایشی شود فاصله داریم. زیرا دو ماه نیست مذاکرات آغاز شده است. مذاکرات قبلی که در سال 94 نهایی شد بیش از دو سال طول کشید.

تاثیرگذاری انتخابات بر مذاکرات سابقه دارد

از این رو هنوز مذاکرات فعلی جا دارد ادامه یابد. یک دلیل می‌تواند انتخابات پیش رو باشد؛ اینکه شاید نظرات دولت جدیدی که می‌خواهد روی کار بیاید در روند مذاکره و نتیجه آن ملحوظ شود. مثلا آقای جلیلی اخیرا گفته بودند که «مذاکره تنها راه وادار کردن غربی‌ها به پذیرش نظرات ایران نیست و ما راه‌های داریم که موجب می‌شود آن‌ها به التماس افتند». کاندیداهای انتخابات ممکن است در این خصوص نظرات و راه‌حل‌هایی داشته باشند و این نیز در مذاکرات سال 91 سابقه دارد. زمانی که مذاکرات ایران و آمریکا در عمان شروع شده بود، با توجه به در پیش بودن انتخابات ایران در خرداد 92، مذاکرات پس از زمستان 91 متوقف و موکول به دولت بعدی شد. از این رو این گمانه وجود دارد که ممکن است انتخابات در این قضیه تاثیر داشته باشد.

شرایط متفاوت شده است

به این ترتیب به نظر می‌رسد احتمال به طول انجامیدن مذاکرات وجود دارد. علاوه بر این واقعیت که مذاکرات قبلی بیش از دو سال طول کشید، باید اشاره کرد که اکنون مسائل جدیدی در این 4-5 سال پس از شکل‌گیری برجام ایجاد شده است، شرایط تغییر کرده، مسائل داخلی ایران و آمریکا همچون سابق نیست. از این رو قضیه بسیار پیچیده است و در مذاکرات فعلی هم تمام دو ماه صرف مذاکره نشده است؛ چنانکه وقفه‌هایی وجود داشته و تاکنون بین هر مرحله مدت زمانی هیات‌ها در پایتخت‌ها بودند.

اگر مذاکرات 94 غیرمستقیم بود شاید 4 سال طول می‌کشید

مسأله دیگر آن است که مذاکرات قبلی که دو سال طول کشید به صورت مستقیم انجام می‌شد. یعنی همه طرف‌ها دور یک میز حضور داشتند. اما مذاکره غیرمستقیم کاملا فرق دارد و زمان بسیار بیشتری می‌برد. چراکه نقطه‌نظرها باید توسط طرف ثالثی منتقل شود و حال آنکه مهم است درست منتقل شود؛ اگر ابهامی وجود دارد یک روز طول خواهد کشید تا سوالات به طرف دیگر برگردانده شود. بر این اساس به توافق رسیدن از کانال یک واسطه بسیار زمان‌بر است و شاید زمان موردنیاز را حداقل دوبرابر می‌کند. در نتیجه ما هنوز فاصله داریم تا زمانی که بگوییم مذاکرات کش داده شده است.

باقی این مصاحبه را در لینک‌های زیر بخوانید:

موضوعات سخت باقی‌مانده در مذاکرات وین کدامند؟

علت واکنش کم بازارهای دلار و نفت به برجام چیست؟

اخبار مرتبط
پیشنهاد سردبیر