پازل گمشده‌ای به نام حاکمیت شرکتی

بورس تهران درگیر انتصابات سیاسی

  • افزودن به علاقه‌مندی‌ها
  • اشتراک‌گذاری
  • پسندیدن
انتصابات اخیر در دولت جدید بسیار خبرساز بوده و انتقادات بسیاری را به دنبال داشته است. به روی کار آمدن افراد بدون تخصص و به شکل سیاسی، مختص به دولت کنونی نیست و در دوره‌های قبلی نیز بسیار تکرار شده است اما این بار به دلیل برخی شرایط به نظر می‌رسد که بیش از پیش مورد توجه عموم مردم قرار گرفته است. آخرین اخبار نیز به انتصاب مدیرعامل هلدینگ فارس مرتبط می‌شود. در برنامه شمارش معکوس امروز بورسان کارشناس توصیف جالب توجهی از آسیب‌های سنگین چنین انتصاباتی ارائه داد.

بورسان: ورود تعداد کثیری از مردم به بازار سرمایه در سال ۹۹ باعث شد که برخی از این اتفاقات که شاید در گذشته فقط توجه عده خاصی را به خود جلب می‌کرد، اکنون با واکنش تند عامه مردم همراه شود و بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد که نشان از افزایش سطح دانش و آگاهی مردم دارد.

اخیرا انتصاب مدیرعامل جدید هلدینگ خلیج‌فارس یکی از خبرسازترین اتفاقات بازار سرمایه بوده و نکته حائز اهمیت دیگر این مورد است که انتصابات قبلی در شرکت‌های کوچک‌تری انجام می‌شد اما گماشته شدن فردی بدون تخصص و تجربه کاری در صنعت مورد نظر، سوالات و شبهات زیادی را در ذهن منتقدان ایجاد کرده است.

برخی اعتقاد دارند که بعد سیاسی این افراد باعث ایجاد افزایش قدرت چانه‌زنی بنگاه‌های تحت مدیریت می‌شود و می‌تواند باعث پیشرفت آنها شود و از طرفی دیگر عده‌ای اعتقاد دارند که مدیران یک شرکت باید تخصص کافی در صنعت مورد نظر داشته باشند که بتوانند باعث پیشبرد اهداف بنگاه اقتصادی شوند. این گزارش برگرفته شده از برنامه امروز شمارش معکوس بورسان است که در آن علی سنگینیان کارشناس ارشد بازار سرمایه به توضیحات جالبی در این خصوص پرداخت. متن زیر خلاصه‌ای از مصاحبه سنگینیان در برنامه امروز صبح است.

حال سوال این است که برنده جدال سیاست و تخصص کدام خواهد بود؟

انتصابات سیاسی اتفاق جدیدی نیست

علی سنگینیان در مصاحبه تصویری امروز برنامه شماره برنامه معکوس بورسان گفت:

همانطور که اشاره شد، انتصاب فردی خارج از صنعت و بازار سرمایه برای یکی از شرکت‌های مهم اتفاق جدیدی نیست و بارها در شرکت‌های دیگری همچون سایپا و ملی صنایع مس (فملی) و بسیاری شرکت‌های دیگر انجام شده و خاطرات خوبی نیز از آن دوران به جا نمانده است.

از زمان شروع انقلاب اسلامی، تعهد به عنوان اولیت اصلی انتصاب افراد در جایگاه‌های مختلف شناخته شد و به نوعی تعهد جای تخصص را به خود گرفت و این روند تاکنون به خصوص در شرکت‌های بزرگی که سهامداران عمده دولتی و یا حقوقی دارند بیش از پیش دیده می‌شود.

این اتفاق باعث شده است که انتخاب فرد درست و متخصص از روند صحیح انتصاب فاصله بگیرد و افرادی وابسته به قدرت و سیاست که از سمتی توصیه می‌شوند و یا به تفکری سیاسی متصل هستند، جایگزین شوند. این افراد که معمولا از سمت مجلس یا دولت ساپورت می‌شوند و یا فردی از بدنه سیاسی کشور این افراد را حمایت می‌کند.

قواعد و اصول شرکتی به‌دست فراموشی سپرده می‌شود

وی در ادامه افزود:

هر شرکتی در ابتدا با هدفی مشخص تاسیس می‌شود و برای دستیابی به این هدف قواعد و اصول مشخصی تدوین شده‌اند. هدف اصلی از تاسیس یک شرکت سودسازی به شکل بهینه و در کنار آن رعایت حقوق ذینفعان است به طوری که تمامی افراد از این طریق به سود برسند و کسی متضرر نشود.

در این میان یکی از مهم‌ترین وظایف هیات مدیره به عنوان نمایندگان سهامداران، انتخاب مدیران اجرایی و مدیرعامل مناسب است که باید افرادی با تخصص کافی و از جنس آن صنعت برگزینند و در ادامه نیز به عملکرد وی نظارت کنند اما زمانی که مدیرعامل یک شرکت فردی قدرتمند از لحاظ روابط باشد و به صورت سیاسی و با توصیه و اجبار در آن منصب گماشته می‌شود، دیگر پاسخگوی هیات مدیره نخواهد بود و این یعنی سهامداران دیگر نقشی در اداره شرکت به عنوان مالکان اصلی آن نخواهند داشت. این اتفاق یعنی از بین رفتن و از کار افتادن چارچوب و ساختاری که در اداره یک شرکت در دنیا مورد پذیرش است.

فرهنگ سیاسی جای فرهنگ شرکتی را می‌گیرد

سنگینیان در خصوص آسیب‌های سیاسی شدن کرسی‌های مدیریتی گفت:

زمانی که مدیرعامل سیاسی در یک شرکت شروع به کار می‌کند، با خود افراد سیاسی بیشتری را وارد آن شرکت کرده و باعث می‌شود که فرهنگی که از قبل در آن بنگاه اقتصادی وجود داشته به سمت فرهنگ سیاسی تغییر جهت دهد. فرهنگ یک سازمان نمود کاملی از ماهیت آن سازمان است و تغییر این فرهنگ می‌تواند اهداف و چشم‌انداز آن شرکت را تغییر دهد.

شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی (شستا) نمونه بارزی از این اتفاقات است. از اواسط دهه ۸۰ بود که با به روی کار آمدن یک مدیر سیاسی در این شرکت، مسیر حرکتی آن تغییر کرد و محلی برای انتصابات سیاسی و جدال بین قدرت‌های مختلف برای نصب مدیران اجرایی شد.

دو مورد اشاره شده در بالا از م هم‌ترین مشکلاتی است که با به روی کار آمد افراد سیاسی و با قدرت نفوذ بالا به عنوان مدیران اصلی یک شرکت ایجاد می‌کند.

مشاوران متخصص راه چاره نیست

سنگینیان در پایان افزود:

برخی اعتقاد دارند که وجود مشاوران متخصص در کنار این مدیران می‌تواند ضعف و کمبود تخصص را در این نوع مدیریت برطرف کند اما برخی عوامل وجود دارند که بازهم این مشکل را به طور کامل برطرف نمی‌کنند.

وجود ساختار سازمانی درست، مدیران عامل و هیات مدیره را موظف می‌سازد که در قبال تمامی اتفاقات شرکت مسئولیت‌پذیر باشند و در جهت دستیابی به اهداف شرکت کار کنند. مدیران باید در مجامع به تمامی سهامداران از جمله سهامداران خرد تا عمده پاسخگو باشند و با دلیل و منطق شرایط بنگاه اقتصادی را برای آنان روشن کنند اما مدیرانی که از خارج صنعت و با توصیه و پشتوانه سیاسی بر روی صندلی ریاست تکیه می‌زنند حاضر به قبول این ساختار نیستند و بودن مشاوران نیز تغییر بزرگی در این شرایط نامناسب ایجاد نمی‌کند.

مدیرعامل یک شرکت باید در جهت منافع تمامی سهامداران عمل کند اما زمانی که شاهد انتصابات اینچنینی هستیم، معمولا منافع سهم خاصی از سهامداران مورد توجه قرار می‌گیرد و توجهی به منافع دیگر سهامداران نمی‌شود.

اخبار مرتبط
پربازدیدهای اخیر
تازه‌ترین‌ها
پیشنهاد سردبیر