روایت آماری از هیجان‌سازی دامنه نوسان بورس

روایت آماری از هیجان‌سازی دامنه نوسان بورس
  • اشتراک‌گذاری
  • ❤️7
  • 👁️342
  • 💬0
موج سنگین صف‌های فروش رنگ عوض کرده و قرمزهای بورس جای خود را به سبز یک‌دست با صف‌های خرید داده است. اما یک چیز در بازار سهام عوض نشده و ثابت مانده است؛ غلبه هیجان بر بازار. بررسی‌های بورسان نشان می‌دهد بعضا بیش از ۸۰ درصد نمادها با صف مواجهند. در روزهای منفی این صف‌های برای فروش سهام هستند و در جلسات مثبت صف‌کشی برای خرید سهام است.صف‌هایی که منجر به هیجان‌زدگی بورس تهران شده‌اند و در نهایت می‌توانند منجر به تکرار فاجعه‌ای دیگر شوند.

بورسان-آرمان علایی: از نظر بسیاری از کارشناسان یکی از مهم‌ترین عواملی که بر کاهش کارایی بورس تهران اثرگذار بوده، دامنه نوسان سهام است. به طوری که گفته می‌شود دامنه نوسان منجر به تزریق هیجان به بورس تهران و همچنین عدم نقدشوندگی سهام شده است. در این گزارش بورسان به بررسی تاثیر دامنه نوسان بر هیجانی کردن معاملات سهام پرداخته است.

روایت آماری از هیجان‌سازی دامنه نوسان بورس

گذار از رکود به رونق با چاشنی هیجان

در دو هفته گذشته شاهد چرخش کامل بازار سهام از رکود عمیق به رونق نسبی بودیم. به عنوان مثال روز یکشنبه هفته گذشته ارزش معاملات خرد کل بازار به رقم ۲۵۰۰ میلیارد تومان رسید که پایین‌ترین رقم ثبت شده در سال ۹۹ بود. اما از آخر هفته گذشته ورق چرخید و رفته رفته رکود بورس کم‌رنگ شد. به طوری که روز چهارشنبه همین هفته شاهد ثبت چند رکورد از نظر میزان رشد بورس تهران بودیم.

اما نکته مهمی که طی دو هفته گذشته هم در هنگامی که رکود به اوج خود رسیده بود و هم زمانی که شاخص کل در یک روز بیش از ۴۸ هزار واحد رشد کرد به چشم می‌خورد صف‌نشینی گسترده سهامداران بود. به طوری که طی این دو هفته به طور متوسط حدود دو سوم نمادها با صف همراه بودند. حالا در اوج رکودهای بورس اغلب این صف‌ها برای فروش سهام بودند و طی دو روز گذشته بیشتر صف کشیدن‌ها برای خرید سهام بوده است.

البته طی دو هفته اخیر شاهد گذار بورس از رکود عمیق به رونق نسبی بودیم. به همین علت در ۴ روز معاملاتی درصد نمادهایی که با صف مواجه بودند به کمتر از عدد ۶۰ رسید. به همین خاطر به نظر می‌رسد در شرایطی که بازار خرسی یا گاوی می‌شود و حالت بینابین ندارد حتی بیش از دو سوم نمادها با صف مواجه باشند. به عنوان مثال دو روز نخست هفته قبل بیش از ۸۰ درصد نمادها با صف مواجه بودند. همین اعداد را در بسیاری از جلسات معاملاتی بورس از ابتدای سال تا نیمه مرداد هم که بورس با سرعت زیادی در مسیر صعودی می‌تاخت شاهد بودیم.

دامنه نوسان، خوب یا بد؟

حال سوالی که مطرح می‌شود این است که چرا وجود دامنه نوسان منجر به انتقاد کارشناسان بازار شده است و مشکلات آن چیست؟ یکی از مشکلاتی که دامنه نوسان برای بازار سهام ایجاد کرده است تزریق هیجان به بازار بوده است. تا نیمه دوم مرداد ماه که بورس با شتاب در مسیر صعودی حرکت می‌کرد اغلب نمادها با صف خرید همراه بودند و اگر فردی می‌توانست سرخطی سفارش خرید بگذارد و سهامدار شود به واسطه صف‌های سنگین سود‌های چند ده درصدی را برای خود تضمین شده می‌دید. به عبارتی در آن مدت انواع تحلیل بی‌اعتبار شده بود و تمام نمادها بی‌توجه به این که سودده هستند یا مثل خودروسازان هر روز در دریای زیان خود بیشتر غرق می‌شوند، رشد می‌کردند و رکوردهای قیمتی جدیدی را ثبت می‌کردند. در اواخر دوران رشد شتابان بازار اغلب کارشناسان اعتقاد به حبابی شدن قیمت بسیاری از سهام داشتند، اما صف‌های خرید سنگین سهام ضامن سود بیشتر بود و کسی به صحبت‌های تحلیل‌گران توجهی نمی‌کرد. نتیجه هم شد رسیدن شاخص کل به عدد ۲.۱ میلیون واحدی و سپس سقوط آزاد قیمت اغلب قریب به اتفاق نمادها.

چنین وضعیتی را در دوره افت قیمت‌ها هم شاهد بودیم. قیمت دلار تا ۳۲ هزار تومان هم بالا رفته بود و قیمت بسیاری از سهم‌ها با توجه به نرخ ارز و سودسازی آن‌ها در گزارش‌های ماهانه و شش ماهه به سطوحی رسیده بود که آن‌ها را بسیار ارزنده می‌کرد. به طوری که بسیاری از کارشناسان هم مدام از ارزندگی سهام می‌گفتند. اما تا هنگامی که نمادها با صف فروش‌های چند میلیونی مواجه بودند کسی به تحلیل‌های کارشناسی توجه نمی‌کرد و هر روز قیمت سهم‌ها به شکلی غیرمنطقی افت می‌کرد.

به همین دلیل به نظر می‌رسد دامنه نوسان منجر به هیجان‌زدگی بازار سهام و رشد یا افت غیرمنطقی آن شده است. یعنی اگر این قانون اصلاح نشود هیچ بعید نیست دوباره شاخص بورس در مسیر صعودی به سطوحی حتی بالاتر از ۲.۱ میلیون واحدی برسد و بعد از آن دوباره سقوط آزاد را تجربه کند.

سیاستگذاران در دفاع از فلسفه دامنه نوسان می‌گویند که دامنه جلوی سواستفاده و هیجان‌زدگی بازار را می‌گیرد. اما در پاسخ به آن‌ها باید پرسید که اگر دامنه نوسان وجود نداشت بورس به صورت هیجانی در کمتر از ۵ ماه با رشد ۳۱۰ درصدی بزرگ‌ترین رشد تاریخ خود را تجربه می‌کرد؟ یا از آن بدتر بورس ظرف ۳ ماه با افت بیش از ۴۲ درصدی سنگین‌ترین افت تاریخ خود را به ثبت می‌رساند؟ در واقع باید به سیاستگذارانی که در دفاع از دامنه نوسان از جلوگیری از هیجانی شدن بازار می‌گویند باید گفت که این چنین رشدها و افت‌هایی غیرمعقول و هیجانی نبود؟ آیا اگر دامنه نوسان وجود نداشت بازار سهام بیش از این مقدار اصطلاح می‌کرد؟!

در نهایت به نظر می‌رسد یکی از بزرگ‌ترین مزایای برچیده شدن دامنه نوسان حرفه‌ای شدن بازار و عملکرد آن طبق تحلیل و نه هیجان است. به عبارتی دیگر نبود دامنه نوسان می‌تواند منجر به افزایش کارایی بورس و منطقی‌تر شدن سود و زیان‌ها در این بازار پرریسک شود.

اخبار مرتبط
💬 نظرات
برای نظر دادن وارد شوید
  • سیدحسین هاشمی

    مقاله بسیار خوبی بود،به نظر من در وهله ی اول دامنه رو به مـثبت مــنفـی 7 برسونن و بعد به مـثـبت مـنفی 10
  • کمال میرصادقی

    سلام، امیدوارم با پیگیری هایی که شما و فعالین بورس انجام میدهند این مشکل اساسی بورس ایران هر چه سریعتر رفع شود.
  • کورش جباری

    سلام تغییردامنه عالیه. پیشنهاد میکنم فاصله قیمتی از ۱۰﷼ به ۱۰۰﷼ رو هم مطرح کنید فشار هسته را خیلی خیلی کم می‌کند.با این ارزش﷼۱۳۵۲۰ فرقی با ۱۳۶۰۰ یا ۱۳۵۰۰ندارد.برای خریدار فرقی میکند؟ویادامنه را۲۰درصد مثل دارایکم حداقل ۱۵درصد کنند عالی میشود
  • علی عباسیان

    رهرو آن نیست که گه خسته گهی تند رود. رهرو آنست که آهسته و پیوسته رود.
  • علیرضا ساسولی نژاد

    به سیایت گذار باید گفت: گوش اگر گوش تو و ناله اگر ناله ماست، آنجه به جایی نرسد فریاد است.... خدایی خیلیاشون که سودهای کلان بعضا شخصی هم از بورس بردن مفهوم "دامته نوسان" نمیدونن چی هست! بهشون بگی فک میکنن یه سهمه!.... ممنون از مقاله خوبتون.
  • حمید اسماعیلی

    جالب بود