دو کارشناس در گفت‌وگو با بورسان تشریح کردند

مزایا و معایب طرح جدید تزریق نقدینگی به بورس

  • اشتراک‌گذاری
  • 💜3
  • 👁️3922
  • 💬0

بورسان: شاخص کل بورس تهران دیروز با ۱.۵ درصد رشد، بهترین روز خود را از آغاز سال ۱۴۰۰ تاکنون تجربه کرد. تصمیم اخیر سازمان بورس در رابطه با صدور مجوز فروش اوراق بدهی برای هلدینگ‌ها و شرکت‌های سرمایه‌گذاری (جهت استفاده از نقدینگی آن برای خرید سهام) عامل اصلی روی خوش نشان دادن بازار سرمایه بود. مصوبه‌ای که هنوز چند و چون آن چندان دقیق مشخص نیست اما گفته می‌شود مجوز برای داوطلبان قرار است طی ۴۸ ساعت صادر شود، که تاکنون حداقل به ارزش ۲۴ هزار میلیارد تومان درخواست برای انتشار اوراق مطرح شده است. اما این طرح نیز موافقان و مخالفان خود را دارد.

محمدعلی شیرازی، مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری صبا تامین که خود یکی از پیشنهاددهندگان این طرح به سازمان بورس بود، دیروز در برنامه زنگ پایان بورسان مطرح کرد که چنین اهرمی در سایر جهان نیز برای بازیگران بزرگ وجود دارد، اما در ایران حقوقی‌ها اگرچه گروهی قدرتمند هستند، اما ابزار مناسبی برای اثرگذاری بر بازار چه در روندهای مثبت و چه منفی نداشته‌اند.

اما نظر مرتضی استهری، مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری ایده مفید و علیرضا کدیور، مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری ایرانیان را در این خصوص جویا شدیم. این دو کارشناس ضمن اشاره به نکات مثبت و منفی این طرح، آن را چندان دوای درد بازار سهام نمی‌دانند.

ابزار باشد، نه دستور

مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری ایده مفید عقیده دارد این طرح مزایا و معایب خود را دارد. او از این بین به یک نکته مثبت و دو بعد منفی این مسأله اشاره می‌کند. ضمن آنکه عقیده دارد این طرح تاثیر چندانی روی مسیر بازار سهام نخواهد داشت و بورس راه خود را پیش خواهد گرفت.

استهری عقیده دارد اینکه مسیری باز شود که شرکت‌های سرمایه‌گذاری و هلدینگ‌ها زمانی که فکر می‌کنند شرایط سرمایه‌گذاری مناسب است، با توجه به آنکه امکان وام‌گیری برای آن‌ها وجود ندارد، امکان انتشار اوراق به واسطه اجاره سهام را داشته باشند نکته مثبتی است.

اما یک نکته منفی آن است که اگر اوراق در ابعاد بزرگ منتشر و فروخته شود می‌تواند نرخ بهره را در بازار بدهی جابجا کند. چنانکه دولت در یک سال ۱۲۰ هزار میلیارد تومان اوراق به تدریج فروخت که به دنبال آن نرخ بهره‌ای بهره‌ای که در ابتدای سال گذشته حدود ۱۳، ۱۴ درصد بود، در انتها به ۲۲ درصد رسید. این طرح نیز ممکن است تاثیر مشابهی بر نرخ بهره اوراق داشته باشد.

دومین بعد منفی نیز به دستوری بودن آن برمی‌گردد. مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری ایده مفید ضمن اشاره به اینکه با سیاست‌های دستوری یا حاکمیتی چندان موافق نیست می‌گوید اگر این امکان را در اختیار هلدینگ‌ها و شرکت‌ها قرار دهیم که زمانی که فکر می‌کنند سهام ارزان است یا بازده مناسب دارد اقدام کنند خوب است، اما اینکه بخواهیم برای حمایت از شاخص، آن‌ها را مجبور کنیم سهام بخرند، سپس وقتی آن‌ها می‌گویند پول نداریم، بگوییم مجوز اوراق می‌دهیم خیلی خوب نیست. چراکه برخی ممکن است تشخیص دهند قیمت‌ها خوب نیست یا بازده نمی‌گیرند. در این شرایط علاوه بر ریسک افت قیمت سهام، ممکن است مجبور به پرداخت بهره نیز باشند.

در واقع این نسخه‌ای نیست که بتوان برای همه هلدینگ‌ها و شرکت‌های سرمایه‌گذاری پیچید. اینکه این اختیار دست مدیران عامل نباشد که تصمیم انتفاعی بر اساس منافع سهامداران خود بگیرند، مشکل آفرین خواهد بود. اما اگر ابزاری در اختیار باشد که هر کس با توجه به صلاح سهامداران و قیمت شرکت‌های تابعه تصمیم بگیرد، مسیر بدی نیست.

استهری همچنین درباره اثر این تصمیم بر وضعیت بورس افزود: این طرح بالاخره میزانی نقدینگی وارد می‌کند و تاثیر محدودی بر بازار خواهد گذاشت. اما فکر نمی‌کنم با فرض اینکه بقیه شرایط اقتصادی مناسب نیست، چندان راهگشا باشد. اگر قیمت‌ها ارزان هستند چه این طرح اجرا شود و چه نشود، قیمت‌ها بالا خواهند رفت. اما اگر بازار به هر دلیلی (از افت قیمت‌های جهانی و دلار داخلی گرفته یا به دلیلی گرانی سهم‌ها) افت کند، این طرح راهگشای کلیت بازار نخواهد بود؛ همچون طرحی که پیش از عید در رابطه با صندوق‌های سرمایه‌گذاری درآمد ثابت وضع شد.

هدف‌گذاری اشتباه، عامل شکست طرح

مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری ایرانیان نیز دو مشکل اصلی را برمی‌شمرد: نخست آنکه فرآیند ورود پول زمان‌بر است و ثانیا هدف‌گذاری این نقدینگی به سمت خرید سهام بزرگ، احتمالا عامل شکست این حمایت شود.

علیرضا کدیور توضیح می‌دهد: سازمان بورس اعلام کرده است که به سرعت درخواست‌های انتشار اوراق را بررسی کرده و پاسخ می‌دهد. اما این لزوما به این معنی نیست که این درخواست‌ها حتی در صورت تایید، منجر به انتشار اوراق شود؛ یعنی منجر به آن شود که پول برای خرید سهام در اختیار مجموعه‌های حقوقی قرار بگیرد. برآورد من این است که این اتفاق لااقل چند هفته زمان خواهد برد.

نکته بعدی آن است که فرضا اگر اجازه انتشار اوراق به این متقاضیان انتشار ۲۴ هزار میلیارد تومان اوراق داده شود، اما از آن جایی که این شرکت‌های حقوقی عمدتا قرار است از سهام شرکت‌های بزرگ حمایت کنند، به نظر با جو فعلی حاکم بر بورس، این سیاست شکست می‌خورد. اکنون شاهد آن هستیم که اکثر نمادهای بازار از نظر تعداد، یا منفی هستند یا با صف فروش مواجهند؛ چنانکه بیش از ۷۰ درصد نمادهای بازار امروز منفی یا صف فروش بودند و تنها یک چهارم بازار مثبت بودند. از نظر من حمایت از سهام شرکت‌های بزرگ نمی‌تواند به صورت مداوم و بلندمدت ادامه پیدا کند. نهایتا قیمت سهام این شرکت‌ها چند روز رشد خواهد کرد؛ با توجه به آنکه برخی افرادی که این سهم‌ها را در قیمت‌های پایین خریدند یا آن‌هایی که در گذشته خریدند و منتظر فرصتی بودند که با زیان کمتر یا سر به سر این سهام را واگذار کنند، احتمالا طی روزهای آینده و پس از رشد قیمت از این فرصت استفاده کرده و سهام خود را عرضه می‌کنند.

وی افزود: این ۲۴ هزار میلیارد تومان احتمالا نهایت برای یک مدت کوتاه شاید چند روزه بر روی سهم‌های بزرگ تاثیر مثبت داشته باشد و پس از آن بازار به روند قبلی خود برمی‌گردد و دوباره منفی شود. آن ۲۴ هزار میلیارد تومان هم عملا از بین می‌رود.

راهکار چیست؟

کدیور می‌گوید: مشکل بازار ما از نظر من آن جو منفی است که در تعداد زیادی از نمادها وجود دارد. سازمان بورس به نحوی باید مکانیسمی را در پیش بگیرد که صف‌های فروش در سهم‌های کوچک اما به تعداد زیاد از بین برود. یا حداقل بخشی از این نقدینگی به سمت جمع‌آوری و خرید این سهام کوچک حرکت کند. یا آنکه اجازه افت قیمت به سهم‌های کوچک داده شود، به طوری که دیگر شاهد صف فروش در آن‌ها نباشیم. مکانیسمی در نظر گرفته شود که یا با حمایت و خرید یا با اصلاح قیمت به یک سطح تعادلی برسند و بتوانند از آنجا رشد کنند تا بتوانیم لااقل شاهد ورود نقدینگی به سهم‌های کوچک نیز باشیم.

اثر این تصمیم بر شرکت‌های داوطلب چیست؟

مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری ایرانیان در پاسخ به این سوال که «آیا این طرح برای شرکت‌های داوطلب انتشار اوراق سودآور خواهد بود یا با افزایش بار مالی، ریسک آن‌ها را افزایش خواهد داد؟» چنین پاسخ داد: نرخ تامین مالی کنونی در بازار سرمایه ما حدود ۲۶-۲۷ درصد است. یعنی یک مجموعه اگر هزار میلیارد تومان تامین مالی می‌کند، حدود ۲۶۰ میلیارد تومان در سال هزینه مالی خواهد داشت. برآورد من آن است که در کوتاه‌مدت این طرح برای آن‌ها نه تنها منفعتی نداشته باشد، که حتی شاید زیان داشته باشد. هزینه مالی به هر صورت به آن‌ها اصابت خواهد کرد اما سود چندانی نخواهند کرد.

اما اگر در چند ماه آینده با توجه به شرایط تورمی که احتمالا با آن مواجه باشیم، بازار سرمایه بتواند دوباره نقدینگی را همچون نیمه اول سال گذشته به سمت خود جذب کند، این مجموعه‌ها می‌توانند احتمالا در یک بازه یک ساله بتوانند هزینه مالی آن را از محل رشد قیمت سهام جبران کنند.

اخبار مرتبط
💬 نظرات
برای نظر دادن وارد شوید
هنوز نظری داده نشده است، شما اولین نفر باشید...
پربازدیدهای اخیر
تازه‌ترین‌ها
پیشنهاد سردبیر