بازارهای مالی ابله؛ تب رفتاری سیگنال‌ها

بازارهای مالی ابله؛ تب رفتاری سیگنال‌ها
  • افزودن به علاقه‌مندی‌ها
  • اشتراک‌گذاری
  • 2 پسندیدن

بورسان، نازنین موسوی-پژوهشگر اقتصاد رفتاری: تصور غالب در دنیای مالی آن است که بازارهای مالی هوشمند هستند. گویی انسان‌هایی عقلایی هر لحظه در حال معامله‌اند که تمامی اطلاعات را تحلیل و بر اساس آن تصمیم‌گیری می‌کنند، اما این تصور غالب سال‌هاست که مورد نقد جدی قرار گرفته است. در حقیقت سنگ‌بنای این انتقادات در دهه ۱۹۶۰ آغاز شد و در سال ۲۰۰۲ با برنده شدن جایزه نوبل اقتصاد توسط دو روانشناس اسرائیلی به نام‌های دنیل کانمن و آموس تورسکی به رسمیت شناخته شد. «اقتصاد رفتاری» شاخه جدید معرفی شده در علم اقتصاد، تجلی این واقعیت است که ابرانسان‌های عقلایی وجود خارج ندارند و عوامل متعددی می‌تواند بسترساز تغییر تصمیم‌های انسان‌ها باشد، موضوعاتی گاه بی‌اهمیت که هیچ ناظر بیرونی نمی‌تواند از آن دفاع کند.

یک مثال خوب از چنین وقایعی به تازگی توسط ایلان ماسک، ثروتمند‌ترین فرد جهان و بنیان‌گذار تسلا رقم خورده است. چند هفته گذشته ایلان ماسک در توئیتر خود اعلام کرد: «از سیگنال استفاده کنید». سیگنال یک پلتفرم ارتباطی مانند واتس‌اپ است که البته برای بسیاری پلتفرمی ناشناخته است. جالب است بدانید که همین توئیت باعث شد تا در روز ۱۱ ژانویه حدود ۱.۳ میلیون کاربر این اپلیکشن را نصب کنند. اما نکته جالب توجه تعداد نصب این اپلیکیشن نیست! توئیت ایلان ماسک سبب شد تا ارزش سهام شرکت بیوتکنولوژی signal advance که کاملا بی‌ارتباط به اپلیکیشن سیگنال است، سقف‌های قیمتی جدیدی را بشکند. به طوریکه شرکت سیگنال برای شفاف‌سازی این عدم ارتباط توئیتی منتشر کرد.

 

Loading...
Loading...

 

از این داستان‌ها قبلا نیز رخ داده است و شاید معرفی یکی دیگر از این رخدادهای تاریخی خالی از لطف نباشد. اما برای توضیح آن لازم است تا یک مفهوم به نام صندوق‌های سرمایه‌گذاری محدود را تعریف کنیم. صندوق‌های سرمایه‌گذاری محدود (closed-end fund) یک طرح جامع سرمایه‌گذاری هستند که تعداد سهام مشخصی دارند. این صندوق‌ها، تنها در بورس عرضه می‌شوند و قیمت هر سهم آنها نیز از طرف بورس اوراق بهادار تعیین می‌شود که از قیمت پایه تا قیمت ارزش خالص دارایی، متغیر است اما به‌طور معمول قیمت آنها بین ۱۰ تا ۱۵ درصد پایین‌تر از ارزش خالص آنها به‌فروش می‌رسد. با این‌حال، زمان‌هایی نیز بوده است که ارزش آنها به شدت رشد کرده است. نماد CUBA که مخفف صندوق Herzfeld Caribbean Basin Fund است یکی از این صندوق‌ها است.

اگرچه که اسم این صندوق با نماد اختصاری کوبا معرفی شده است اما هیچگونه ارتباطی با کشور کوبا ندارد. حدود ۶۹ درصد از دارایی‌هایش در داخل آمریکا و بقیه در سهام‌های خارجی عمدتا در مکزیک است. از آن مهمتر یک منع قانونی است که از سال ۱۹۶۰ در امریکا برقرار بوده و عنوان می‌کند که ارتباط با کشور کوبا امکان‌پذیر نیست (شکل ۲، قیمت سهام و ارزش خالص دارایی را برای صندوق CUBA در بازه زمانی سپتامبر ۲۰۱۴ نشان می‌دهد).

   

Loading...

 

 

همانطور که از نمودار مشخص است در سال ۲۰۱۴، ارزش این صندوق همواره در یک بازه ۱۰ درصدی نوسان دارد اما در تاریخ ۱۸ دسامبر با یک جهش ۷۰ درصدی مواجه می‌شود. چرا؟ چه اتفاقی سبب این جهش قیمتی شده است؟‌ تحلیل اتفاقات نشان می‌دهد که در این روز باراک اوباما اعلام کرده بود که  قصد دارد تا مجدد روابط دیپلماتیک با کوبا را آغاز کند و اگرچه که پس از ۶۰ سال از تاسیس این صندوق نکته مهم‌تر آن که اثر این افزایش قیمت تا ماه‌ها باقی ماند تا در نهایت پس از حدود یک سال از بین رفت. 

حالا مجدد برگردیم به همان مفهوم ارزش ذاتی. وقتی از ارزش ذاتی حرف می‌زنیم، واقعا این ارزش را چه چیزی تعیین می‌کند؟ چقدر باور داریم که بازارها هوشمند هستند؟ اگر چنین رخدادهایی سبب شکست بازار شوند، در این صورت وظیفه سیاست‌گذاران چیست؟ اگر شکست فعلی به دلیل نقش سیاست‌گذاران داخلی باشد، چه کسی مقصر اصلی است؟ 

اخبار مرتبط
پیشنهاد سردبیر