مهم‌ترین تحولات اقتصاد کلان به روایت بورسان

کلان‌نامه هفته منتهی به ۲۱ آبان ۱۴۰۰

  • افزودن به علاقه‌مندی‌ها
  • اشتراک‌گذاری
  • 1 پسندیدن

بورسان : در هفته گذشته سه گزارش مهم منتشر شد که نشانه‌های رکود بخش واقعی اقتصاد در آن شدیدتر بود. کوتاه شدن سقف تقاضا در اقتصاد ایران نشان می‌دهد شاخص تولید صنعتی شرکت‌های بورسی در مهر ماه 1400 تقریبا 1.4 درصد کاهش داشته و عمده کاهش مذکور در بخش صادرات‌محور و صنایع تولیدکننده کالاهای واسطه‌ای اتفاق افتاده است. اطلاعیه دیگر شاخص مدیران خرید (شامخ) مهر ماه بود که اگر چه رونقی نسبی را اعلام کرده؛ اما همچنان خرید کمتر مواد اولیه و کاهش به‌کارگیری نیروی انسانی نشان‌دهنده آن است که در میان‌مدت هنوز صاحبان کسب‌وکار به ادامه رونق اقتصادی اطمینان ندارند و نباید از رونق اقتصادی مهر فریب بخوریم . از طرفی بررسی مبتنی بر داده‌های سامانه شاپرک نشان می‌دهد درجه تب خرید در اقتصاد ایران از نیمه امسال کند شده و به طور خاص در مهرماه امسال، ارزش حقیقی معاملات شاپرک هم نسبت به شهریور امسال و هم نسبت به مهرماه سال قبل، حدود ۱۱ درصد کمتر شده است. از جمله عوامل خیز تراکنش‌ها در ۱۴۰۰ و افت آن‌ها در ۱۳۹۹ می‌توان به تفاوت انتظارات تورمی، جهش ارزی سال 97 و تغییرات قدرت خرید خانوارها اشاره کرد.

سرگردانی پول در شبکه بانکی ، داده‌های شهریور ماه کل‌های پولی را بررسی کرده که سه نکته اساسی در آن قابل مشاهده است. افزایش شدید نقدینگی (3.7 درصد) در شهریور با پیشران افزایش ضریب فزاینده؛ افزایش نسبت پول به شبه پول به بالای 25 درصد(که احتمال بیدار شدن غول خفته نقدینگی و حمله به بازارهای درایی را بیشتر می‌کند) و در نهایت تغییرات عجیب ترکیب پایه پولی در شهریور به نحوی که بدهی دولت به بانک مرکزی 32 همت کاهش یافته؛ اما خالص دارایی خارجی بانک مرکزی و بدهی شبکه بانکی به بانک مرکزی افزایش یافته است.

چرا نرخ سود بازار بدهی اوج گرفت؟ هفته گذشته نرخ سود اوراق خزانه اسلامی تا نزدیکی 24 درصد نیز افزایش پیدا کرد؛ حال آنکه آخرین بار آذر 1397 چنین ارقامی را تجربه کرد بود. سوالی که وجود دارد آن است که چه اتفاقی برای اخزا افتاده و این نرخ تنزیل بالا چه چیزی را نشان می‌دهد؟ یا این افزایش نرخ در نتیجه تطبیق با انتظارات تورمی در حال وقوع است یا به خاطر کمبود نقدینگی در بازارها فروشنده اوراق نرخ‌های تنزیل بالا را قبول کرده است و یا اینکه ساختار بازار این اوراق به شکلی است که دارندگان این اوراق مجبور به عرضه اوراق شده‌اند که طبعا بسته به شدت و ضعف هر کدام از این عوامل آینده متفاوتی برای نرخ اخزا شکل خواهد گرفت.

اقتصاد ایران پس از 18 سال جدال مکاتب ، به شکاف 18 ساله گفت و گو میان مکاتب مختلف اقتصادی می‌پردازد و تجربه مشابه این شکاف را در دهه 80 میلادی آمریکا دنبال کرده و راه‌حل نزدیک شدن طیف‌های مختلف اقتصادی را گفت و گو عمیق حول مسائل عملیاتی و مبتلا به کشور می‌داند تا از دل این گفت‌و‌گوها رتوریک (تعامل ناظر به عمل و نتیجه) اتفاق بیفتد.

دو سیگنال پولی بانک مرکزی برای نرخ سود ، به خبر برگزاری نوزدهمین حراج اوراق بدهی و سپس لغو آن توسط وزارت اقتصاد پرداخته که به معنی عدم یکپارچگی سیاست‌گذاری پولی در شرایط ملتهب کشور است. ابهام کلیدواژه‌ای است که توصیف درستی از سیاست‌گذاری اقتصادی این روزها می‌دهد؛ چرا که بر خلاف سایر کشورهای دنیا، بانک مرکزی و وزارت اقتصاد هنوز موضع خود را نسبت به اولویت تورم یا رکود تعیین نکرده‌اند.

یادداشت‌هایی که نباید از دست بدهید:

احمقانه‌ترین ادعای اقتصادی بایدن ، نقد اساسی استاد اقتصاد دانشگاه استنفورد به سیاست‌های بودجه‌ای جو بایدن را روایت می‌کند. روایتی که دست ما را برای نقد کلان‌طرح‌های اقتصادی همچون جهش مسکن ایران، که اصلا هزینه‌های پیدا و پنهان آن مشخص نیست، بازتر خواهد کرد.

تورم آمریکا چگونه رکورد 30 ساله را شکست؟ جان کاکرن، اقتصاددان آمریکایی، چهارچوبی را در اختیار خواننده قرار می‌دهد که به وسیله آن برخی دلایل تورم 6.2 درصدی آمریکا در روزهای اخیر را می‌توان درک کرد. مهم‌ترین جنبه این چهارچوب بحران کمبود عرضه و ناتوانی بانک مرکزی آمریکا از تنظیم میزان بهینه پول در اقتصاد بوده است.

اخبار مرتبط
پربازدیدهای اخیر
تازه‌ترین‌ها
پیشنهاد سردبیر