چگونه دولت با لغو افزایش قیمت خودرو خودزنی کرد؟

شبیخون دولت رئیسی به بورس

  • افزودن به علاقه‌مندی‌ها
  • اشتراک‌گذاری
  • 5 پسندیدن

بورسان - آرمان علایی: بورس تهران از همان ابتدای معاملات امروز به مدار منفی رفت و نزولی شد. به طوری که در پایان بازار شاخص کل با افت ۱۷۳۰۰ واحدی (معادل ۱.۲ درصد) مواجه شد و شاخص هم‌وزن هم عقب‌نشینی ۰.۹ درصدی را تجربه کرد.

این اتفاق در شرایطی رخ داد که بورس از دوشنبه دو هفته قبل تغییر چهره داده و وارد فاز صعودی شده بود. به طوری که در پایان معاملات چهارشنبه هفته قبل تنها ۲۳ درصد نمادها سرخ‌پوش بودند و از این میان هم فقط ۶ درصد نمادها با صف فروش مواجه بودند.

روز پنجشنبه اما به دستور رئیس‌جمهور افزایش قیمت کارخانه خودرو که منجر به کاهش رانت این صنعت می‌شد، ملغی شد و قیمت کارخانه محصولات ایران‌خودرو و سایپا به پیش از افزایش نرخ‌ها بازگشت. این شوک خودرویی منجر شد تا چهره بورس امروز کاملا تغییر کند و در پایان معاملات ضمن این که ۶۷ درصد نمادها منفی بودند، ۱۹ درصد نمادها هم با صف فروش مواجه بودند.

اما این گونه اقدامات ناگهانی سیاست‌گذاران چه پیامدهایی برای بازارهای دارایی و همچنین اقتصاد ایران دارد؟

نقشه بازار بورس امروز

از صف فروش سهام به صف خرید دلار

قیمت دلار از معاملات پشت خطی آخر هفته رو به صعود رفت و این شتاب افزایش قیمت دلار در روز جاری با قدرت بیشتری ادامه یافت. به طوری که نرخ دلار به نیمه دوم کانال ۲۸ هزار تومانی رسید و در اوج روزانه خود به فاصله کمتر از یک درصد نسبت به کانال ۲۹ هزار تومانی رسید. این بالاترین قیمت دلار طی ۱۳ ماه اخیر، یعنی از مهر سال قبل بود.

به نظر می‌رسد اقدام عجیبی که منجر به لغو افزایش نرخ خودروسازان شد به چند شیوه بر افزایش قیمت دلار اثرگذار بود. پیام نخست این اقدام به سهامداران، بی‌ثباتی بازار سهام و تغییر و تحولات روزانه بود. اتفاقی که طبعا منجر به افزایش بیش از پیش بی‌اعتمادی به بازار سرمایه و کوچ پول‌ها از بورس تهران شد. به همین دلیل به نظر می‌رسد برخی از افرادی که در بورس سرمایه‌گذاری کرده بودند یا قصد سرمایه‌گذاری در این بازار را داشتند، در پی این بی‌اعتمادی‌ها به بازارهایی که دولت کنترل کمتری روی آن‌ها دارد، مثل بازار ارز، کوچ کرده‌اند.

همچنین امروز سکه بورسی روی قیمت ۱۲ میلیون و ۷۸۳ هزار تومان صف خرید شد که این عدد هم از آبان سال قبل بی‌سابقه بوده است. نکته جالب توجه این بود که قیمت سکه بورسی از سکه فیزیکی در بازار آزاد پیشی گرفت. همچنین ارزش معاملات سکه بورسی امروز با شتاب بالایی افزایش یافت و اغلب نمادهای سکه یک روزه از نظر ارزش معاملات رکوردهای چند ماهه ثبت کردند. به عنوان مثال سکه بورسی رفاه امروز حدود ۳۲ میلیارد تومان معامله شد که بیشترین مقدار از اوایل شهریور ماه محسوب می‌شود. به همین دلیل به نظر می‌رسد کوچ بورسی‌ها از سهام به دلار و سکه با قدرت زیادی در حال رخ دادن است.

شلیک دولت به پای خود

یکی از مهم‌ترین نتایجی که از تغییر موضع دولت در رابطه با بحث قیمت‌گذاری خودرو گرفته شد آن است که دولت رئیسی نیز بر خلاف ژست منسجم و هدفمند خود چندان آگاهی نسبت به ضروریات ندارد و حتی از اعتماد به نفس کافی برای پیش‌برد اهداف خود برخوردار نیست. این مساله را به موضوع مذاکرات برجامی و اصلاح سیاست‌های غلط اقتصادی تعمیم دهید:‌ این موارد به مراتب شهامت بیشتری برای اقدام نیاز دارد. حال آن که دولت در رابطه با موردی که تقریبا هیچ طرفدار عیانی نداشت،‌ احتمالا تحت فشار رانت‌خواران از موضع خود یکروزه عقب کشید. به نظر نمی‌رسد چنین دولتی بتواند از راه‌های سختی که باید عبور کند.

لازم به ذکر است در لحظه تنظیم گزارش و بنا به آخرین اخبار وزارت صمت بار دیگر در رابطه با قیمت‌گذاری خودرو تغییر موضع داده و فاطمی‌امین عنوان کرده است که این مساله به ستاد تنظیم بازار سپرده شده است. به نظر می‌رسد فشار افکار عمومی بار دیگر دولت را به عقب رانده است.

اما پیامدهای این ناکارآمدی نظام تصمیم‌گیری برای سیاست‌گذار چیست؟ به نظر می‌رسد این آتشی که در خرمن بورس افتاده به چند طریق دامن سیاست‌گذار را هم خواهد گرفت. در وهله نخست در شرایطی که با کسری بودجه شدید مواجهیم، یکی از معدود روش‌های تامین کسری بودجه که در کوتاه مدت چندان تورم‌زا هم نیست فروش اوراق و همچنین واگذاری سهام دولت در شرکت‌هاست. این کار را دولت از سال قبل با شدت بیشتری آغاز کرده و دولت رئیسی هم به این روش تامین کسری بودجه نیاز مبرمی دارد. حال در شرایطی که بی اعتمادی به سیاست‌گذار افزایش یافته به نظر می‌رسد کار دولت برای فروش اوراق و سهام دولتی از قبل هم سخت‌تر خواهد شد.

پیامد بعدی این بی‌اعتمادی به بازار سرمایه کوچ نقدینگی به سمت بازارهای موازی مثل ارز و مسکن است. بازارهایی که دولت کنترل کمتری روی آن‌ها دارد و از قضا ارتباط مستقیمی با معیشت مردم دارند. همان‌طور که بالاتر هم توضیح داده شد، به نظر می‌رسد یکی از عوامل اصلی اوج گیری دلار در معاملات امروز همین بی‌اعتمادی به بازار سرمایه بود.

بازار به روایت آمار

امروز ارزش معاملات خرد دوباره افت نسبتا تندی را تجربه کرد و به کمتر از ۴۷۰۰ میلیارد تومان رسید. در بین صنایع شیمیایی‌ها، پالایشی‌ها و فلزات و در بین نمادها هم پالایشی یکم، دارا یکم و شپنا بیشترین ارزش معاملات را داشتند.

حقیقی‌ها دوباره در سمت فروش فعال شدند و خروج پول سنگین ۳۸۰ میلیارد تومانی را رقم زدند. در روزی که حقیقی‌ها در سمت خرید صنعت خاصی فعال نبودند بیشترین ورود پول حقیقی به نمادهای نوری و شنفت بود. حقوقی‌ها هم بیشترین خالص خرید را در صنایع پالایشی و بانک‌ها و نمادهای شپنا و بپاس داشتند.

در پایان بازار امروز دو سوم نمادها در مدار منفی معاملات بودند که از این میان ۱۹ واحد درصد نمادها با صف فروش‌هایی به ارزش ۷۵۰ میلیارد تومان مواجه بودند. در سمت مقابل هم ۱۱ درصد نمادها صف خریدهایی به ارزش ۳۷۰ میلیارد تومان را تجربه کردند.

اخبار مرتبط
پربازدیدهای اخیر
تازه‌ترین‌ها
پیشنهاد سردبیر