ستون نویس رویترز تحلیل کرد:

کدام سیاستمداران از نفت 100 دلاری می‌ترسند؟

کدام سیاستمداران از نفت 100 دلاری می‌ترسند؟
  • افزودن به علاقه‌مندی‌ها
  • اشتراک‌گذاری
  • 2 پسندیدن

بورسان: با عبور قیمت نفت برنت از مرز 87 دلار و رسیدن نفت‌خام آمریکا به بیش از 85 دلار، بازار طلای سیاه بیشترین سطح قیمت‌ها در بیش از 7 سال اخیر را به ثبت رساند. حالا قیمت نفت حتی از سطح نوامبر گذشته که سیاستمداران تصمیم به آزادسازی ذخایر استراتژیک گرفتند، بالاتر است و بسیاری از کارشناسان و موسسه‌ها رسیدن بهای این کالا به 100 دلار را قریب الوقوع دانسته‌اند. در این میان جان کمپ، ستون نویس رویترز و تحلیلگر بازارهای کالایی معتقد است که نفت 100 دلاری آستانه درد بسیاری سیاستمداران است و هرچقدر قیمت‌ها به این سطح نزدیک‌تر شوند، احتمال واکنش قدرتمندان جهان بیشتر می‌شود، چراکه در بسیاری از کشورهای پیشرفته جهان بقای سیاسی یک سیاستمدار به قیمت نفت وابسته است.

چرا نفت به سمت 100 دلار می‌رود؟

آخرین باری که نفت قیمت‌های سه رقمی را تجربه کرد میانه‌های سال 2014 بود. بعد از آن تحلیلگران بارها و بارها اعلام کردند که نفت 100 دلاری دیگر قابل تحقق نیست.

اما کویید 19، همان که موجب شد نفت در آوریل 2020 برای اولین بار در تاریخ به زیر صفر برسد، حالا قیمت‌ها را به سمت 100 دلار سوق داده است. به این معنا که با کاهش ریسک کرونا به دنبال واکسیناسیون گسترده در جهان، اقتصاد جهان در مسیر احیا و تقاضا برای نفت با سرعت در حال بازگشت است. سرعت رشد تقاضا حالا بسیار بیشتر از آن است که سمت عرضه پاسخگوی آن باشد و این موضوع قیمت‌ها را با شتاب بالایی در مسیر افزایشی قرار داده است.

گلدمن ساکس هفته پیش برآورد خود از قیمت نفت را در سه ماهه سوم سال 2022 افزایش داد و به 100 دلار بر بشکه رساند. مورگان استنلی نیز دیروز پیش‌بینی کرد برنت در سه ماهه سوم به 100 دلار در هر بشکه برسد که از پیش‌بینی قبلی این بانک 10 دلار بیشتر بود.

علاوه بر این برآوردها شواهدی در دست است که وضعیت را در بازار نفت صعودی نگه خواهد داشت. آنطور که جان کمپ می‌گوید، ذخایر تجاری نفت آمریکا از زمان اوج خود در جولای 2020 در مجموع 273 میلیون بشکه کاهش یافته است. این در حالی است که در اثر قرنطینه و افت تقاضا برای نفت موجودی‌ها 204 میلیون بشکه افزایش یافته بود.

ذخایر نفت خام حالا 17 میلیون بشکه (4 درصد) کمتر از میانگین 5 ساله است و این رقم برای ذخایر کوشینگ (مرکز تحویل نفت آمریکا) 16 میلیون بشکه (33 درصد) کمتر از میانگین است. وضعیت برای ذخایر فرآورده‌ها نیز نگران‌کننده است، ذخایر فرآورده‌های نفتی 23 میلیون بشکه (15 درصد) پایین‌تر از میانگین و در پایین‌ترین سطح فصلی خود از سال 2014 قرار دارد و تنها وضعیت در ذخایر بنزین تا حدودی نرمال است.

همین مسئله هم موجب شده که معامله‌گران در بازارهای آتی و آپشن روی رسیدن نفت به 100 دلار قراردادهایی ببندند.

چرا سیاستمداران به نفت گران واکنش نشان می‌دهند؟

اما کمپ بر این باور است که به زودی سیاستمداران جهان به قیمت نفت واکنش نشان خواهند داد چراکه انرژی کالایی استراتژیک در غرب است.

در اقتصادهای پیشرفته، نفت، گاز و برق از حساس‌ترین قیمت‌ها برای خانوارها و مشاغل و در نتیجه برای سیاستمداران منتخب است. بنزین و گازوئیل یکی از بالاترین وزن‌ها را در شاخص قیمت مصرف کننده دارند و در عین حال تغییرات قیمت این کالاها بسیار مورد توجه است زیرا سوخت به طور مکرر خریداری می‌شود. در واقع افزایش قیمت سوخت بیشتر از کالای بادوامی که تورم بیشتری داشته، محسوس است.

بنابراین افزایش هزینه‌های تامین سوخت خیلی سریع بر احساسات مصرف کنندگان اثرگذار است و نگرانی از افزایش هزینه‌ها و وضعیت اقتصادی آنها را تشدید می‌کند.

چه پارامترهایی موجب واکنش سیاستمداران به قیمت سوخت می‌شود؟

حساسیت سیاسی در مورد تغییرات قیمت سوخت فقط به سطح مطلق قیمت مربوط نمی‌شود و پارامترهای بسیاری را در بر می‌گیرد. به گفته کمپ اینکه چه مدت است که قیمت‌ها در مسیر صعودی قرار دارند، میزان تغییرات قیمت چقدر بوده است و اینکه افزایش افزایش‌ها موقتی یا پایدار است از عواملی هستند که بر واکنش سیاستمداران به افزایش قیمت نفت اثرگذار است.

مصرف کنندگان، مشاغل و سیاست گذاران به طور مستمر انتظارات خود را از قیمت‌ «عادی» سوخت بر اساس تجربه‌های اخیر خود به روز می‌کنند. به این معنا که قیمت‌های 12 ماه، سه سال یا حتی پنج سال گذشته بسیار بیشتر از قیمت‌های 10، 20 یا 30 سال پیش بر ادراک مصرف‌کنندگان از گرانی یا ارزانی سوخت اثرگذار است.

همچنین سرعت تغییرات قیمت سوخت در مقایسه با سایر کالاها و خدمات و تغییرات درآمد مورد توجه است. زمانی که قیمت نفت با سرعت بیشتری نسبت به سایر کالاها و خدمات، دستمزدها و درآمد خانوارها در حال افزایش است، توجه بیشتری را به خود جلب می‌کند.

آستانه درد سیاستمداران از قیمت نفت کجاست؟

با توجه به پارامترهایی که در بالا قید شد، می‌توان گفت حساسیت قیمت نفت در اکتبر و نوامبر 2021 بسیار بالاتر از حالا بود، هرچند که قیمت‌ها از حال حاضر کمتر بود. در نتیجه همین حساسیت هم دولت بایدن تصمیم به آزادسازی 50 میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک نفت ایالات متحده گرفت. در 21 اکتبر 2021 که بایدن دستور آزادسازی ذخایر استراتژیک را صادر کرده بود برنت تازه از مرز 85 دلار عبور کرده بود.

حساسیت همچنین در ماه مه و ژوئن 2011 نسبت به قیمت نفت بسیار بالا بود از این رو دولت اوباما دستور آزادسازی هماهنگ ذخایر نفتی استراتژیک همزمان با دیگر اعضای آژانس بین المللی انرژی را داد. در 11 ژوئن 2011 که این دستور صادر شد بهای برنت از مرز 118 دلار بر بشکه عبور کرده بود.

در هر دو مورد، قیمت ها به صورت واقعی بالا بودند، طی دوازده ماه پیش از آن به سرعت افزایش یافته بودند و به نظر می‌رسید که نرخ افزایش در حال شتاب گرفتن است. همچنین انتظار می‌رفت

تا زمانی که اوپک تولید خود را افزایش ندهند یا ذخایر استراتژیک آزاد نشود، رشد قیمت‌ها ادامه یابد.

در نوامبر 2021 و ژوئن 2011، قیمت نفت بسیار سریعتر از نرخ تورم اصلی و بسیار سریعتر از دستمزدها و درآمد خانوارها در حال افزایش بود و تأثیر آن بر مخارج خانوار به حداکثر رسیده بود.

آیا سیاستمداران به نفت 100 دلاری واکنش نشان می‌دهند؟

حالا اما قیمت برنت بعد از بیش از 7 سال از مرز 88 دلار عبور کرده است. با این حال کمپ بر این باور است که در حال حاضر، دلایل کمتری وجود دارد که باور کنیم قیمت‌ها به منطقه حساس برای سیاستمداران رسیده‌اند، چراکه نرخ افزایش قیمت‌ها کندتر از قبل است و مصرف‌کنندگان و کسب‌وکارها در 12 ماه گذشته زمان بیشتری برای عادت به قیمت‌ها داشته‌اند.

هرچند قیمت‌ برنت در حال حاضر حدود 60 درصد بالاتر از سال گذشته است، اما این مقدار در اکتبر 2021 حدود 125 درصد بود.

با این حال باید توجه داشت که از ابتدای سال، رشد قیمت‌ها شتاب بیشتری گرفته و در حال ورود به یک منطقه بسیار حساس سیاسی است. از این رو کمپ پیش‌بینی می‌کند در چند ماه آینده هرچقدر قیمت‌ها به 100 دلار در بشکه نزدیک‌تر شوند، احتمال واکنش مصرف‌کنندگان، کسب‌وکارها و سیاستمداران بیشتر می‌شود.

اگر افزایش قیمت‌ها با همین سرعت ادامه یابد، سیاستمداران تصمیمات اوپک‌پلاس برای میزان تولید و سرمایه‌گذاری شرکت‌های شیل آمریکا را دقیق‌تر بررسی خواهند کرد و می‌پرسند که چرا میزان تولید با قیمت‌ها همخوانی ندارد؟

بایدن چه ابزارهایی برای واکنش به قیمت نفت در دست دارد؟

به غیر از آزادسازی ذخایر استراتژیک روئسای جمهور آمریکا ابزارهای دیگری برای اثرگذاری بر قیمت نفت در دست دارند. همانطور که پیش از این در گزارشی با عنوان «سورپرایزهای بایدن در جنگ نفتی با اوپک» گفته شد، ممنوعیت صادرات نفت آمریکا، رفع تحریم نفتی کشورهایی چون ونزوئلا و ایران، رفع محدودیت‌های حفاری و کمک به افزایش تولید شیل، فشار بر عربستان با ابزار سیاسی و احیای لایحه نوپک (nopec) پنج ابزاری هستند که بایدن در صورت لزوم می‌تواند برای کاهش قیمت‌ها در بازار نفت از آن استفاده کند.

اخبار مرتبط
پیشنهاد سردبیر